Bloggfrslur mnaarins, ma 2008

Me bbluna pontu - or rna Johnsen Alingi stuandi

Um breytinguna fr oralaginu kristi sigi yfir kristinni arfleif slenskrar menningar sagi rni Johnsen Alingi slendinga n dgunum:

er lti undan dekurrfum, trleysingjum og stjrnleysingjum va um heim, flki sem hugsar mest um sjlft sig en sur um a sinna nunganum af krleik og gvild. Flki sem hugsar ekki miki um a a rkta ltillti, akklti og aumkt, sem er n grundvallaratrii v a maur s manns gaman n ess a nokkur skemmist. etta er millilei og g vil taka undir or httvirts ingmanns Guna gstssonar, a a er miur a menn skuli slaka klnni.

...

Kristindmur er okkar ankeri. Vi erum ankeri annarra ja sem hafa nnur trarbrg.

...

Vi eigum ekki a hafa neina afskun grunni okkar sifri og sigi [kristnin].

...

etta eru atrii sem g tel a vi eigum ekkert a semja um.

...

Ra rna fr t um van vll og barst tal hans a kristniboi. Um kristnibo sagi rni:

Hi eina sem voru trarbrg Kons ur en slenskir kristniboar komu ar til starfa, a var a tra hi illa. a var bara misjafnlega miki illt sem gat hent flk og etta eru einfaldar stareyndir.

Og etta [kristniboi] olli v a n er ar flk sem lur betur. Strstur hlutinn kannski af essari kristindmsfrslu var heilbrigisfri a kenna hreinlti, a kenna rktun, a kenna einfalda hluti sem bttu kjr og bttu lf. ... Og vi eigum a lra af essu og standa vr um a sem hefur reynst okkur vel og gta ess a ynna a ekki t.

Vi urfum a styrkja kristnifrina sklum landsins, a vi getum kennt lka um nnur trarbrg, en OKKAR STEFNA, OKKAR TR ER KRISTIN TR! og a er skylda okkar a verja a.

[feitletrun er mn, en hfustafir lsa hkkari rdd rna]

a m hlusta alla ru rna vef Alingis hr.

a hryggir mig umranlega a rni Johnsen skuli sl svona sleggjudma um flk sem er Hfundur me rna  Lundaballi 2006trlaust v g tek a til mn og ess ga flks sem er trlaust kringum mig. rni ekkir mig persnulega og g veit ekki betur en a hann viti a g er trlaus. Viskipti mn vi rna hafa einkennst af gvild minni hans gar og vinttu. g er kaflega sr yfir essum orum hans Alingi. g er einnig sr fyrir hnd allra eirra trlausra slandi sem g hef ekki nema verulega ga reynslu af og tel alls ekki eiga essi or rna skili.

hryggir mig verulega au or sem hann hafi um flk Kons. llum jflgum er flk sem hefur velvilja og krleik. ll trarbrg, lka au sem sumir kalla frumst, hafa einhvern gan boskap. tkoman er misjfn en essi sleggjudmur rna yfir essu flki og s upphafning sem hann setur kristniboi , er a sem kalla m hroki. Ef eitthva er hroki er a etta.

Me eirri tillgu a taka t orin kristi sigi r lgunum var ekki veri a leggja til a taka t kristinfrikennslu. S tillaga kemur kennsluefninu raun ekkert vi. Orin voru samhengi vi gildi sem tti a hafa a leiarljsi llu sklastarfi. a er munur sklastarfi og aftur nmsefni. Megin lnur nmsefnis eru kvenar aalnmsskr, ekki me lgum nema a v leyti a setja umgjrina.

Kristinfri sklum er n egar rkjandi og kennd t fr sjnarmii trmannsins sem setur fram efni eins og a er einnig sett fram sunnudagasklum jkirkjunnar. a er ekki teki v frilega me v a tala um a a skorti heimildir fyrir msu og a Biblan hafi veri samin lngu eftir daua Krists. a er ekki sagt fr mismunandi fylkingum gyinga tmum Jes og ekki minnst Dauahafshandritin. a er ekki teki fram a kristni tk og alagai margt r trarbrgum annarra, m.a. heiingja. Hvers vegna heitir sunnudagur sunnudagur? Engin tilraun er ger til a bera saman trarbrgin essum tmum. Heimsspeki Forn-Grikkja fr sorglega litla umfjllun en samt er hn helsti grundvllur endurreisnarinnar, upplsingarinnar og run ntma siferis.

S kristinfri og boun jkirkjunnar sem rni Johnsen lri hefur tekist fullkomlega eim tilgangi a boa hina einu snnu tr. Lyktin af yfirganginum, sjlfsngjunni, valdnslunni, trkun rtti annarra til a hafa eigin sannfringu og lifa frii me hana opinberum stum, rkur af ingmanninum. Hvernig er hgt a lta svona heyrast Alingi? Or rna en OKKAR STEFNA, OKKAR TR ER KRISTIN TR! og a er skylda okkar a verja a og etta eru atrii sem g tel a vi eigum ekkert a semja um, endurspegla manneskju sem hefur engan skilning orinu sannfringar- ea trfrelsi. Svona talar flk sem heimtar a beygja allt og alla undir sig. Hann talai um ... a er miur a menn skuli slaka klnni. Hefur jkirkjan kl? Hefur Alingi kl? Af essum orum er a helst a dma a hann vilji koma rum undir vilja sinn me aferum rndrsins. Talar hr maur af heilindum og samkvmi sem sakar trlausa um vntun aumkt?

annig virist hann ekkert hafa lrt sklakerfinu ea lfinu um hva sannfringarfrelsi egna landsins snst. Hann skilur ekki mikilvgi askilnaar rkis og trar. Hann skilur ekki hvers vegna 30 ra strin voru h kjlfar siaskiptanna og endurreisnartmans sem lauk um mija 16. ld. Hann skilur ekki frekar en svo margir arir, af hverju ein mikilvgasta jflagbreyting upplsingarinnar var askilnaur stjrnmla og trarbraga.

g get haldi lengi fram en mr blskraiverulega a hlusta essa ru rna. Sjlfsagt meinar rni vel og reynir sinn htt en a fjarlgir ekki byrg hans orum hans. Hvlk vonbrigi eru a a essi annars vinalegi maur sem gddur er msum hfileikum skuli standa sem einn af fulltrum jarinnar Alingi talandi essi or fordma og skoanakgunar.


Frumvarp laga um grunnskla samykkt Alingi gr.

Svona hljai breytingartillaga menntamlarherra sem var vst samykkt gr samt llu frumvarpinu me 52 atkvum, engu mti og 11 fjarverandi:

1. Vi 2. gr.
a. 2. mlsl. 1. mgr. orist svo: Starfshttir grunnskla skulu mtast af umburarlyndi og krleika, kristinni arfleif slenskrar menningar, jafnrtti, lrislegu samstarfi, byrg, umhyggju, sttfsi og viringu fyrir manngildi.

g man a a kom upp s hugmynd eftir deilurnar vetur a setja inn fleiri atrii til ess a allir yru ngir. Mr snist annig a "kristin arfleif slenskrar menningar"eigi annig a frigja kristna og "viringu fyrir manngildi" a frigja hmanista. etta hefur eim greinilega tt verulega snjallt og Hskuldur rhallsson (xB) gaf eim san menntamlanefndhina fullkomnu afskun fyrir v a halda inni kristninni me v a segja a dmur Mannrttindadmstls Evrpu (MRDE) s.l. sumar hafi alls ekki fjalla um a ekki mtti hafa kristna herslu.

Gallinn vi etta er s a hr er framkvmd jafnrttis og veraldlegra laga algerlega snigengin og misskilin. Maur gerir ekki lg hlutlaus anda jafnrttis me v a hlaa inn merkimium eirra sem gala hst. Hvernig yru mannrttindasttmlar ef eir ttu a innihalda alls kyns frigingar og eyrnamerkingar lfsskounarhpa, hvort sem eir vru trarlegir ea ekki? Slkir sttmlar yru fljt bitbein mismunandi jarhpa, trarhpa og plitkusa.

Hmanistar bu ekki um a btt yri inn etta "viringu fyrir manngildi" a a reyndar tti a vera gildi sem allir ttu a geta virt og h tr. Biskup jkirkjunnar hefur tala me fyrirlitningu um herslu manngildi rum snum t.d. um sustu ramt. Slkt virtist gna "gugildinu hans". Aftur orin "...kristinni arfleif slenskrar menningar" eru greinilegur merkimii einnar trar og einnar trarmenningar. Me essu er veri a mismuna annarri arfleif lgum t.d. arfleif hmanismans, skynsemishyggjunnar, satrarinnar ea bddismans. Arfleif hmanismans er str llum vesturlndum og sland er ar engin undantekning. satrin hefur einnig haft sn hrif hn veri kf niur a mestu ri 1000. Arfleif bddismans er nleg og trlega ekki mikil en a skiptir ekki mli hver strin er.

Jafnrtti sklastarfi felur ekki sr a meirihluti fi snu framgengt. Jafnrtti felur sr a allir fi a senda brn sn skla landsins n ess a vera fyrir boun ea hrifum arfleifar eins kveins trflags, sama hversu strt ea lti a er. Flk sem vill hrif kveins trflags brnin sn getur sent au trarlega einkaskla en vonandi verur a n ekki raunin hr v sameiginlegur hlutlaus skli er kaflega drmtur fyrir kennslu umburarlyndis og samlgunar flks landinu, sama fr hvaa uppruna ea lfsskoun a er. Reynslan af srstkum sklum trflaga er herfileg erlendis v slkt grefur undan umburarlyndi og skapar gj milli flks vegna trarbraga. Ekkert barn a stimpla "kalskt barn" ea "krsti barn" frekar en eftir stjrnmlaflokkum, "haldsbarn".

N m vera a msar nausynlegar og gar breytingar hafi veri frumvarpinu en essi hluti ess breyttist r hugrakkri tilraun til jafnrttis me v a taka t "..kristilegt sigi" og setja inn nokkuralmenn siferisgildi, a vera skrpaleikur til a frigja jkirkjuna, sem me hrslu sinni um "siferilegt tmarmi" og "thsingu kristinnar menningararfleifar r sklunum" gat sveigt menntamlarherra endanum. a flk sem getur neita sjlfum sr og snum um srrttindi er jafnan a sterkasta siferilega. orgerur Katrn virtist stefna braut vetur og svarai vli Guna gstssonar Kastljsttinum eftirminnilega me rkfestu og rni. ar kom fram a aspurur taldi Guni a "kristi sigi" vri a "vernda jkirkjuna". Eftir hrakfarir Guna kom annar framsknarmaur, Hskuldur rhallsson lgfringur og alingismaur, stainn fram sjnarsvii sem verndarengill kristninnarog hafi n orgeri Katrnu undir me v aaftengja mli fr dm MRDE.Ml norsku foreldrana gegn norska rkinu var flki en megin niurstaa ess var s a rkinu vri ekki sttt v a skylda foreldrana til a f bara undangur a hluta fyrir brnin sn fr kennslu um kristni, trarbrg og heimspeki, v nmsefni vri augljslega of vilhallt kristni og framkvmd hlutaundangu vri rauns. En skipti a raun nokkru mli hvort a dmur MRDE hafi ekki nkvmlega fjalla um markmialsingu lgum um starf grunnsklum? Getur ekki hver maur sem skilur hvert dmur MRDE stefndi, s a hann var norska rkinu hag vegna mismununar og jafnrttis? Augljslega ekki Hskuldur og ingheimur virist hafa tra honum ea ekki haft nennu til a skoa mli nnar.

a arf ekki rskur MRDE til a sj hversu rangt a er a blanda trarbrgum inn lg um menntun barna. Brn eru hrifagjrn og au a vernda fr hrifum utanakomandi aila sklastarfi. Hlutverk sklanna er nr einungis a auka ekkingu barna og frni margs kyns hugarfarslegri tkni auk lkamlegri leikfimi. Uppeldi fer fram heimilinum auvita seti kennarar gott siferilegt fordmi me framkomu sinni og faglegum kennsluhttum. a er ekki hlutverk kennara a sia nemendur sna v miur lendi eir a hluta eirri astu egar strilt brn eiga hlut.

a er virkileg skmm a essu oralagi um arfleif kveins trflags grunnsklalgum. Hver er rttlting ingmanna essu? reyta?Drfa etta gegn? Skiptir ekki mli? Ahh, ltum etta flakka svo deilurnar htti? Mistk. N munu deilurnar halda fram. g mun a.m.k. ekki agna. etta er verulega dapurt ljsi ess a n ykjumst vi slendingar hafa roska til ess a sitja ryggisri S. Hvernig tlum vi a tfra jafnrtti ar?


Tvennt verulega athyglisvert

a er tvennt verulega athyglisvert vi essa yfirlsingu Ungra vinstri grnna.

fyrsta lagi er a hugrekki eirra og st jafnrtti sem skn gegnum ml eirra v a eru fir sem hafa hugrekki til a fjalla um ml lfsskoana stjrnmlum dag. sustu kosningum voru essi ml algerlega skilin tundan.

ru lagier a hugrekki eirra og heiarleiki a koma opinberlega fram me gagnrni afstu ea afstuleysi eigin ingmanna essu mli.

a er alltaf a koma betur ljs s vanekking sem rkir jflaginu og meal margra ingmanna r llum flokkum v hvert s gildi veraldlegrar skipunar menntakerfinu og hinu opinbera. etta flk virist ekki geta skili milli ess sem er rkjandi lfsskoun ea rkjandi hpur str ea sgu trflaga og ess a leibeinandi gildi sklastarfi (ea t.d. ingmennsku) geta ekki veri eyrnamerkt lgum slkum hp ea hpum. Lg geta ekki veri tileinku einni arfleif umfram annarrar v annars er veri a mismuna og skapa sundrungu, alveg sama hversu str vi hldum a s arfleif s. Ekki dettur okkur t.d. hug a tileinka og merkja lg um strf dmara kveinni nefndri hugmyndafri ea lg um Alingi kvenum stjrnmlaflokkum, strstir su.

Sklar eru ekki trarstofnanir, heldur trarlega og stjrnmlalega hlutlausar menntastofnanir. a ir ekki ar me a sklastarf s tmt hugmyndafrilega ea villu rfandi siferilega. Vi hfum almenn gildi til a fara eftir lkt og kvei er um Mannrttindayfirlsingu Sameinuu janna og stungi var upp a fri lg um sklastarf sta hins trarlega mismunandi og ljsa oralags "kristilegs sigis".Siferisgildin sjlfer allt sem arf a nefna og lg n merkinga skapa fri um sklastarfi sem a vera fyrir alla egna landsins, ekki bara kristna.

Einnig m hr minna a kristin arfleif sr bi gar og slmar hliar, annig a hn er umdeild bi dag og alla hennar sgu. Hn er heldur ekki eina arfleiin og a mnu liti og margra annarra ekki s mikilvgasta. Arfleif lfsspeki Forn-Grikkja, endurreisnarmanna (1300-1550) og svohugsua upplsingarinnar (u..b. 1650-1850) er s arfleis sem fri okkur einstaklingsfrelsi, kosningartt, lri, frjlsar stir, jafnrtti kynjanna, tjningarfrelsi, sannfringarfrelsi og vsindalega gagnrna hugsun. Oft tum nust essi vermti rtt fyrir hara andstu kirkjunnar (sbr Galilei Galileo og Vatkani) vissulega vru gar undantekningar v meal klerka ea gufringa sem ikuu vsindi og fru okkur nr einstaklingsfrelsi en ur var. Nefna m ar t.d. gufringinn Desiderius Erasmus fr Rotterdam sem sar fkk ann heiurf verk snlistu Skr hinna bannfru bka hj Pfanum Rm.

a g telji hina hmansku arfleif mikilvgari en hina kristnu, dettur mr ekki hug a bija um a nefna hmanisma ea arfleif hennar lgum. Sklastarf mtast fyrst of fremst af faglegri nlgun og ekkingu kennara rtt eins og starf lkna mtast af faglegri nlgun eirra og srstkum siareglum starfi. Siareglur lkna bera ekki trarlega merkimia. a er algert aukaatrii hvaan gildin koma, hvort a a var kristinn maur, bddisti, mslimi ea hmanisti sem kom me gar siferishugmyndir. a skiptir mestu a gildin sjlf, sem eru sammannleg og algild su hf a leiarljsi. jflag er samstarf og a geta ekki allir skrifa undir ea eigna sr heiur. Hi sameiginlega, hi opinbera lfi okkar arf einfaldlega a virka og vera mia a kvenum markmium og tilgangi h uppruna ea sgu.


mbl.is Ung VG lsa yfir ngju me ingmenn VG
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Feginn a vera ekki feigur

g var samt krustu minni Jaipur um sustu jl. etta er falleg borg og full af listum og lfsglei. Borgarbar elska kvikmyndir og mrg bhs gamalklassskum stl eru ar. arna f Indverjar margir satt draumum um frelsi stum og hetjudir sem birtast Bollywood myndunum.

Bhs  Jaipur

Gamli hluti Jaipur er fr um 1850 egar konungur Rajasthan kva a reisa nja borg nokkrum rum me strfrilegu fyrirkomulagi gatna hornrttra hvor ara og breiu markasstrti mijunni. Steinar bygginganna bru bleikan lit og v var hn kllu "Bleika borgin" (Pink city).

jaipur-bazaar

Konungur essi var mjg knn v honum tkst a halda samstarfssamningi vi hina hersku Mgla (Muhgals) sem fr 16. ld hfu slsa undir sig nr allt Indland og ttu sr hfusta Dehli essu tma en hn er um 200 km noran vi Jaipur. Hann byggi eina strstu stjrnuskounarst heims Jaipur og er ar enn strsta slr heimi.

Vi fengu leisgn um rng hliarstrti Jaipur af ljsmyndara sem vi hittum ar. Hann rak eina elstu ljsmyndastofu borgarinnar og tti enn stru ljsmyndavlina sem afi hans, stofnandi stofunnar, tk myndir me af hermnnum konungs. Hann sndiokkur gamlar negatfur mli snu til snnunar. Vi frum upp ak hsi frnda hans, sem var mlari. Auvita urum vi a kaupa eina mynd af honum til a akka fyrir trinn en annig er a oftast Indlandi. Enginn kunnugur er raunverulega a gefa r nokku ea sna r um hverfi af gviljanum einum. Lfsbarttan er svo hr a hver rper kreistur r hverjum trista. hskunum voru brnin a fa flugdrekaflug en 14. janar hvert r verur allt vitlaust Jaipur degi flugdrekans. Ljsmyndarinn og gamla vlin hans

egar g elti ennan vinsamlega indverja gegnum ngstrtin lei mr ekki of vel. a var ekki s ryggistilfinning sem maur hafi feralagi um Nja Sjland tveimur mnuum sar. Maur var frekar smeikur um ryggi sitt. N kemur ljs a maur hefi geta ori hryjuverkum a br arna. 60 manns ltu lfi! skemmtileg tilhugsun. etta verur allt miklu raunverulega egar maur hefur gengi essar gtur. Ljsmyndarinn sagi okkur af v a menn brenndu stundum konur snar ef r kmu ekki me ngum heimamund. Hrilegt ranglti tti sr sta. Hver tli hugi a srum essarra 150 sem srust sprengursinni? a er ekkert opinbert heilbrigiskerfi.

Vi gengum t r b Jaipur me skkulaistng hendinni. Hpur gtudrengja geri asg a okkur og vildu f skkulai. eir voru frekir og dnalegir og v gfum vi ekki skkulai. Hvaa framt skyldu eir eiga fyrir sr? einhverjir eirra vru klrir ttu eir litla mguleika v a brjtast upp r sttt sinni. Lgst setta stttin Indlandi, dalmtarnir f a eiga og reka svn sr til lfsviurvris. Rtt eins og eir, voru svnin merkt sem ri. Hugarfarslegir og efnahagslegir mrar eru reistir kringum .

Skyldi Hll vindanna hafa sprungi? a vri sjnarsviptir en hinn drmti friur Jaipur er meira viri.

Hll vindanna - Jaipur


mbl.is tgngubann Jaipur Indlandi
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Aftur skipta menn um sktu miri siglingu og taka segli me sr

rum ur gat a gerst ru hvoru a ingmenn klyfu sig t r flokki snu kjrtmabili sem var ekki nrri lii, en a var alltaf me eim htti a eir lstu sig ha ea geru sig lklega til a stofna njan flokk. annig var a ar til Gunnar rn rlygsson klauf sig fr xF hausti 2005 og gekk rakleiis rair xD. etta var me lkindum og flk gapti, j gapti strum, nema auvita knir Sjlfstismenn, sem fldu undrunina en settu upp stainn bros og tku Gunnari Erni bum hndum lkt og um hetju vri um a ra. Rkisstjrn eirra me xB st tpt t fr tlu ingmanna og v var lihlaup Gunnars rns krkomi. Gunnari var launaur greiinn me 14. sti prfkjri Suurlandskjrdmis fyrir sustu kosningar. Hann var ekki fulltri neins lengur.

N er Karen a gera svipaan hlut Akranesi, en me vikomu sem h um nokkurt skei ef mig minnir rtt. Magns r hrakti hana fyrst r xF og svo hraktist hn r hlutlausri stu yfir xD n vegna flttamannamlsins Akranesi. Vera kann a hn hafi haft mlefnalega stu til a vera sammla varaformanni xF (og varamanni snum bjarstjrn Akraness) og gat greitt mlinu atkvi samkvmt sinni sannfringu en hafi hn siferilegt leyfi til a taka atkvi sn yfir til xD? g leyfi mr a efast um a.

Sama m segja um hlaup ingmanna r xS og xB yfir xF lok sasta kjrtmabils enum au mlm reyndar segja a flokkaskiptin ttu sr sta undir lok kjrtmabilsins og hfu v ltil hrif plitkina.

Samkvmt stjrnarskr er ingmaur einungis bundinn samvisku sinni og v er ekkert hgt a segja vi essum flokkaskiptum. lgum um stjrnarhtti hins opinbera er alls ekki teki essu. egar plitkus fer frambo er a bi nafni eigin persnu og ess flokks sem vikomandi fer fram fyrir. Flokkurinn hefur kvena mlefnaskr og stefnu annig a frambjandinn er ekki sst kosinn vegna hennar eins og fyrir kosti eigin persnu. bak vi hvern sveitarstjrnarmann ea ingmann sem nr kjri eru hundru ea sundir atkva og eru au umranlega tengd vikomandi flokki. Hvernig m a vera a kjrnir fulltrar geti teki essi atkvi og flutt yfir til annars flokks, jafnvel flokks sem hefur talsvera andstu vi mlefnaskr ess flokks sem hinn kjrni fulltri tilheyri?

Eftirfarandi spurningum arf a svara til ess a f skynsamlega niurstu essi ml:

  • Hvar byrja og enda rttindi kjrins fulltra gagnvart flokknum og kjsendum hans?
  • Hvar byrja og enda rttindi stjrnmlaflokksins og kjsenda hans gagnvart hinum kjrna fulltra?

a m hugsa sr stu a kjrinn fulltri telji flokk sinn farinn svo langt fr stefnuskr sinni vi kosningar a hagsmunum kjsenda hans s gna og flokkinn orinn vert skoanir eirra mrgum mikilvgum mlum. slku tilviki mtti til sanns vegar fra a atkvi fulltrans vri betur vari utan flokksins en aftur m spyrja hvort a rttltanlegt s a a fari yfir til annars flokks? Vri s flokkur lklegur til a endurspegla vilja eirra kjsenda sem vldu fulltrann?

Geta kjrnir sveitarstjrnarmenn ea ingmenn sliti sig fr vilja eirra sem kusu ? Erum vi a kjsa kraftmiklar eldflaugar sem bera kvein merki en geta san vali sna lei undir nju merki snum eigin "autopilot"?

g er ekki a skrifa um etta til a styja ml xF essu innflytjendamli, heldur vegna ess a g hef hyggjur af framkvmd lris slandi. Allir flokkar geta lent v a kjrnir fulltrar eirra vilji skyndilega skipta um lit. a gti skipt skpum um valdajafnvgi og hefur n gert a Akranesi. er einnig hyggjuefni a fulltrar geta skili vi stjrnarsamstarf skjli leyndar og baktjaldamakks, n samrs vi nstu menn lista ea flokksforystu. Hver er rttur fulltrans og hver er rttur heildarinnar sem hann/hn tilheyri? byrg stjrnmlafl landinu urfa a finna svr vi essu.


mbl.is Lsa yfir stuningi vi Magns r Hafsteinsson
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Mikilvgt skref - fyrsta veraldlega tfrin vegum Simenntar

ann 9. ma sastliinn stri g fyrstu veraldlegu tfrinni vegum lfsskounarflagsins Simenntar. annig fetai g ftspor Jhanns Bjrnssonar sem hlt fyrstu veraldlegu giftinguna vegum flagsins september sastlinum. essir tveir viburir marka upphafi af njum flagslegum valkostum fyrir flk sem ahyllist ekki tr ri mtt. Ahfnum Simenntar er strt af athafnarstjrum (enska: celebrant, officiant) og r eru a flestu leyti sambrilegar kirkjulegum athfnum hva uppbyggingu varar. Efnistkin eru nnurv ekki er fari me ritningar, slma ea anna trarlegt innihald. Fari er me hugvekju v r geta j einnigveri veraldlegar. Tilgangur hugvekju er a vekja til umhugsunar og velta fyrir sr lfinu og tilverunni.

Eins og er Simennt ekkert hsni til a halda athafnir snar , annig a flagi arf a reia sig hsni sem reist hefur veri fyrir sameiginleg kirkjugarsgjld allra landsmanna. Bnhsinu Fossvogi ar sem tfrin var haldin er str viarkross endaveggnum en hann er viarlita og fellur inn bakgrunninn.Flki Simenntgerir srgrein fyrir v a au hsni sema mun eiga vl Hmansk minning - ljsm: Svanur Signstu rin vera ekki alltaf fullkomlega takt vi lfsskoun ess, ena pirrar sig ekki v. Aal atrii er a vera komin af sta me athafnir me v innihaldi sem samrmist lfsskoun hmanista.Flk allralfsskoana, trarlegra og veraldlegra arf a lifa stt saman landinu og sna hvort ru umburarlyndi. V urfum alltaf a minnast ess sem vi eigum sameiginlegt a vi deilum og skiptumst skounum einnig.

lok ma mun Simennt tilkynna formlega upphaf athafnarjnustu sinnar. undirbningi er kynningarefni formi bklinga og vibtarefni vi kynningarefni vefsu flagsins. S sem hr skrifar mun halda stutta kynningarfyrirlestrava umland framhaldinu.

Sex athafnarstjrar hafa fengi jlfun og skammt er a fyrstu nafngjfinniveristrt af einum eirra. vera fyrstu skrefin stigin llum fjrum klasssku flagslegu athfnum fjlskyldna hj Simennt. a ver vel v a essi skref eru stigin n ar sem Borgaraleg ferming Simenntar 20 ra afmli r.

sta ess a ekki tkst a bja upp veraldlegar/hmanskar nafngjafir, giftingar og tfarir fyrr er s a flagi vildi ekki rjka t slka jnustu n gs undirbnings. Fjrmagn hefur einnig skort ar sem flagi ntur ekki smu fyrirgreislu og trflg hj hinu opinbera vegna laga sem viurkenna aeins trarlegar lfsskoanir (lg um skrningu trflaga). fyrra fkk Simennt tvo myndarlega styrki fr einkaailum og hefur a veri mikil lyftistng.

fyrravor fkk flagi kennslu og jlfun fyrir verandi athafnarstjra hj kennara fr systursamtkum Simenntar, Human Etisk Forbund (HEF) Noregi. S asto var veitt keipis. g var svo skipaur umsjnarmaur jnustunnar og ess undirbnings sem nausynlegur var. Sastlii haust stti g rstefnu hj British Humanist Association um hmanskar/veraldlegar athafnir og var a mjg gagnlegt. Bi Normenn og Brtar hafa ratuga langa hef framkvmd essara athafna og eiga miki af bkmenntum um efni. Vefsu Simenntar var breytt til mikilla bta var Sigurur Hlm Gunnarson umsjnarmaur ess verkefnis. Allt kynningarefni um veraldlegar/hmanskar athafnir ar hefur veri uppfrt og er ar m.a. tskrt notkun orunum veraldlegur, hmanskur og borgaralegur, en a er ekki alveg sama hvernig au eru notu.

g vil akka Simennt a traust sem a hefur snt mr gegnum allt etta ferli og fjlskyldunni a Hlastekk fyrir a treysta okkur fyrir tfrinni. anna sinn braut hn bla sgu veraldlegra athafna (sonur eirra var fyrsta borgaralega fermingarhpnum 1989) me Simennt og er a kaflega mikils viri fyrir flagi og flk sem ahyllist smu lfsskoun slandi.Hmansk lfsmenning slandi bjarta framt fyrir sr.


mbl.is Fyrsta tfrin vegum Simenntar
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Brf Einsteins

Nlega kom fram svisljsi brf eftir Albert Einstein ar sem hann tjir sig um trml. Menn hafa lengi deilt um hvort a Einstein vri traur ea trlaus. Hann vitnai stundum gu en a hefur mist veri tlka sem tilvsun nttruna ea sem tr gu. Brfi sem n er komi fram er skrifa 1954 og hefur veri einkaeign fr 1955 en n a selja a uppboi. ar skrist talsvert afstaa Einsteins en e.t.v. m enn deila um meiningar hans.

Brfi eins og a er birt The Guardian:

An abridgement of the letter from Albert Einstein to Eric Gutkind from
Princeton in January 1954, translated from German by Joan Stambaugh. It
will be sold at Bloomsbury auctions on Thursday

... I read a great deal in the last days of your book, and thank you very
much for sending it to me. What especially struck me about it was this.
With regard to the factual attitude to life and to the human community we
have a great deal in common.

... The word God is for me nothing more than the expression and product of
human weaknesses, the Bible a collection of honourable, but still
primitive legends which are nevertheless pretty childish. No
interpretation no matter how subtle can (for me) change this. These
subtilised interpretations are highly manifold according to their nature
and have almost nothing to do with the original text. For me the Jewish
religion like all other religions is an incarnation of the most childish
superstitions. And the Jewish people to whom I gladly belong and with
whose mentality I have a deep affinity have no different quality for me
than all other people. As far as my experience goes, they are also no
better than other human groups, although they are protected from the worst
cancers by a lack of power. Otherwise I cannot see anything 'chosen' about
them.

In general I find it painful that you claim a privileged position and try
to defend it by two walls of pride, an external one as a man and an
internal one as a Jew. As a man you claim, so to speak, a dispensation
from causality otherwise accepted, as a Jew the priviliege of monotheism.
But a limited causality is no longer a causality at all, as our wonderful
Spinoza recognized with all incision, probably as the first one. And the
animistic interpretations of the religions of nature are in principle not
annulled by monopolisation. With such walls we can only attain a certain
self-deception, but our moral efforts are not furthered by them. On the
contrary.

Now that I have quite openly stated our differences in intellectual
convictions it is still clear to me that we are quite close to each other
in essential things, ie in our evalutations of human behaviour. What
separates us are only intellectual 'props' and 'rationalisation' in
Freud's language. Therefore I think that we would understand each other
quite well if we talked about concrete things. With friendly thanks and
best wishes

Yours, A. Einstein

v miur hef g ekki tma til a a brfi en a er athyglisvert, m.a. a hann telur a

"ori Gu s ekkert meira en tjning og afleiing mannlegs veikleika og Biblanssamansafn rlegra, frumstra jsagna sem eru samt sem ur talsvert barnalegar."

En hvers vegna er flki svona annt um a finna t hvaa skoun Einstein hafi trmlum? Lklega vegna ess a hann er talinn einn mesti hugsuur 20. aldarinnar og lit hans hltur a skipta mli.Vgi ora hans hltur fyrst og fremst a skapast af rkvsi eirra og innihaldi, ekki frg hans sem elisfrings. Richard Dawkins fjallar heilmiki um Einstein bk sinni "The God Delusion" og frir ar sannfrandi rk fyrir v a Einstein hafi stundum nota gushugtaki v skyni a tkna hi undursamlega og ekkta nttrunni ea himingeimnum, en ekki til a tra sama skilningi og gu kristinna ea gyinga. etta brf hr snist mr ta undir tlkun. er nokku ljst a hann hefi ekki teki tt rgefandi srfringari aljlegu hmanistasamtakanna www.iheu.org vi stofnun ess ri 1952 ef a hann hefi veri traur. g leyfi Einstein a hafa sasta ori:

" mnum huga er tr gyinga rtt eins og ll nnur trarbrg, holdi kldd hjtr eins og r gerast hve barnalegastar."


Hvundagshetja: Esther sp Gunnarsdttir

Kennari Grunnsklanum Egilstum, Esther sp Gunnarsdttir komst frttir 24-stunda ann 1. ma s.l. (bls 38) af v a hn neitai a dreifa kynningarbklingi fyrir kristilegar sumarbir til nemenda sinna 7. bekk. Haft var eftir henni: "tlast var til ess a g myndi dreifa essum bklingi til krakkanna bekknum mnum. a harneita g a gera."

Esther sp Gunnarsdttir kennari

Hr er greinilega kona me bein nefinu sem orir a standa vi sna skoun v hva er rtt og hva er rangt. Hn hefur einnig snarpan skilning v hvernig vernda brn opinberum sklum fr mismunun. Esther sp:

"Mr finnst etta bara svolti hpi ljsi ess a hr a rkja trfrelsi og sfellt a vera lg meiri hersla umburarlyndi gagnvart llum trarbrgum og flki af hvaa uppruna sem er, sem er bara af hinu ga. En stangast etta vi a egar sklinn er farinn a taka a sr a dreifa kynningarbklingum um trarlegt starf." [herslubreytingar eru mnar]

A hennar sgn sndu stjrnendur sklans kvrun hennar fullan skilning. a er lttir a heyra a en raun ttu eir a ganga lengra og bija hana og ara kennara afskunar essu og htta allri dreifingu bklinga um trarstarfsemi strax. Allir sklar landsins ttu a fara a hennar dmi.

Esther sp sagi einnig: "g veit ekki alveg hvort a etta er frttnmt. g hugsa a a hafi fleiri kennarar en g gert etta gegnum tina".

Gur punktur hj Esther sp. etta tti ekki a vera frttnmt v a sem hn geri a vera hi vitekna. a sem er raun frttnmt vi etta er a stjrn sklans er a brjta jafnrttiskvum stjrnarskrrinnar og grunnsklalaga ar sem segir a ekki megi mismuna flki ea nemendum skla eftir trarbrgum. A auki er veri brjta siareglum kennarara ar sem segir a eir eigi ekki a stunda trbo sklum. grunnsklalgum segir a sklinn s ekki trbosstofnun.

btti hn vi a "sr finndist algjr arfi a kennarar sinni einnig starfi brfbera. Kennarar hafi ng a gera eir fari eki a taka a sr hlutverk pstburarflks lka, bara til ess a spara kirkjunni rfar krnur". [herslur eru mnar]

etta er enn einn vinkillinn og rtt athugaur hj Esther sp. Grunnsklinn er menntastofnun, ekki tib trarstofnana. Til ess a sklinn geti gegnt hlutverki snu reittur arf hann a vera laus vi gang ea greiasemi fyrir stjrnmlaflokka ea lfsskounarflg, .m.t. trflg. a er lna sem arf a draga bi t fr praktskum sjnarmium og verndun barna sklans fr hrifum flaga utan hans. ru vsi verur heldur ekki tryggt a um mismunun hljtist ekki af vegna trarskoana foreldra barnanna og a friur skapist um sklastarfi. a er sklaus rttur foreldra a sj um skoanalegt uppeldi barna sinna utan sklans. Hlutverk sklans er a bera fram upplsingar kennsluefni og mennta brnin hlutlausan mta. Hann gefur brnunum au tki, tl og tkni sem au urfa til a gera upp hug sinn um hin msu mlefni sar meir. Hlutverk sklans er a bera fram stareyndir eins hlutlausan mta og hgt er. annig jnar hann best sannri ekkingu og framt barnanna n ess a mismuna uppruna eirra.

Kennarinn Esther sp er hvundagshetjan mn. g tek hatt minn ofan.

---

Sj umfjllun 24-stunda (bls 38), frttablasins Austurglugginn og bloggsu Estherar Aspar.


Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband