Bloggfrslur mnaarins, aprl 2011

sundir vitringa vakna

Formli:

g hef nr algerlega htt a blogga mbl.is en tla a gera nokkrar undantekningar v etta ri.

Blogg um lfsskoanir eru af einhverjum stum betur niur komin hr en t.d. Eyjunni. Kannski er a af v a raua letri fyrir ofan mig rithamnum sem segir:

"Bloggfrslan er alfari byrg skrifanda en endurspeglar ekki neinn htt skoanir ea afstu mbl.is og Morgunblasins.", sem gerir a meira krassandi a skrifa um essi ml hr.a er ljst af ratugalangri ritstjrnarstefnu og yfirbragi Morgunblasins a a er nnast hgri hnd jkirkjunnar.

Hins vegar m segja blainu til hrss a af og til hafa blaamenn ess fengi a birta hlutlgar frttir um trml. Aftur egar biskupar og prestar telja sig ney oger miki ml a verja kristina hafa eir jafnan fengi feitt plss blainu me opnum lesbkinni ea greinar birtar ritstjrnarsunni, nst hj pabba. Dmi um etta hrnnuust upp t.d. egar prfessor Richard Dawkins heimstti sland sumari 2006.

N hafa sundir slendinga vakna af jkirkjusvefninum langa. Nnar tilteki 5092 manns! g vil kalla etta flk vitringa ntmans. etta flk tekur a alvarlega egar a uppgtvar a leitogar eirrar kirkju sem a var skr sem mlga brn gera upp bak af silegum feluleik og yfirhylmingum kynferisofbeldi fyrrum biskups apparatsins.

etta flk hefur gert sr grein fyrir v a a ekki heima trarlegu lfsskounarflagi sem telur sig njta leisagnar ofurveru himnum um hva s rtt og rangt, krleikur ea illska, en getur leiinni ekki vali sr jarneska leitoga sem hafa brenglaa siferiskennd ea hugrekki til a koma fram me sannleikann.

etta flk hefur lklega vakna vi a a a ngir ekki a vera flagi sem er rkt af eignum, astu, fornri hef, fallegu lni, sngvum og hljmfgrum orgelum. a arf meira til, til ess a flag sem fjallar um siferi, s ess viri a bakka upp. ldi ket fallegum umbum er bara ldi ket og a lyktar langar leiir. a salta s me eim brotum bkinni ofmetnu sem brkleg eru, sleppur enginn vi lyktina. eir prestar sem bera gfu til a nota fyrst og fremst skynsemi sna frekar en bkstafinn, klri bakkann fyrir jkirkjuna, er a bara sem gegnstt plast utan um skemmdina.

nverandi fyrirkomulag

Skematsk skringarmynd af nverandi skipan mla.

Kirkja ea flag sem snir ekki meiri siferisroska en lti barn sem sr ekki t fyrir eigin arfir er sem eitra epli. jkirkjan situr forrttindum snum eins og ormur gulli. rtt fyrir a um 70% (Capacent 2009) almennra melima hennar hafi ann siferisstyrk a vilja slta hin elilegu hagsmunatengsl hennar vi rki, ks forystusveit hennar a hunsa ennan vilja og halda fram a verja rttlti me alls kyns rtubkarlist. Einn s svfnasti fyrirsltturinn er s a halda v fram a rki og kirkja su n egar askilin af v a jkirkjan hafi gert samning vi rki sem tryggi henni sjlfsti og eilfum greislum r rkiskassanum fyrir jarir sem hn fkk flestar gefins af landsmnnum fyrr ldum.

Fjldi flks er bara menningarlega tengt kirkjunni, en er anna hvort trlaust ea vissusinna (agnostic). v ykir gott a geta fengi jnustu hennar egar athafna er rf. essi tenging er n rf v a Simennt, flag sirnna hmanista hefur athafnarstjra snum snrum sem hjlpa flki a gera daginn sinn sem eftirminnilegastan.

raun eru bara um 8-10% jarinnar sem tra kjarna Kristinnar trar, .e. upprisu Jes, himnavistina og ara yfirnttru. Arir kirkjunni virast lta yfir sig ganga a etta s bara gosgn lkt og um inn og Seif. Merkilegt nokk ykir essu flki lagi a lta prest messa um essar ofurhetjur; reininguna og englana htlegustu stundum lfs sns. Heilinn er bara settur eitthvern d-d-da-da-da ham egar presturinn usar og fer me bnir, ritningalestur og blessanir. Fairvori og trarjtningin er svo ulin me lka "sannfringu" lkt og trans.Eins konar fing deyfingu skilningarvitanna og svfingu gagnrninnar hugsunar.

Sknargjaldakerfi er ekki einfld milun flagsgjalda heldur trarskattur

Mismununin sem er ltin vigangast me lgum og stjrnarskrrkvum er lagaleg, fjrhagsleg og flagsleg. jkirkjan ntur mikilla fjrhagslegra srkjara, lagalegrar verndunar og forrttinda agangi a rkisfjlmilum. Hin trflgin f sknargjld en veraldleg lfsskounarflg f ekkert.

eir sem tilheyra veraldlegum lfsskounarflgum (Aeins eitt hr starfandi: Simennt) eru skrir "utan trflaga", en ar eru lka sundir einstaklinga sem eru ekki neinum lfsskounarflgum.

fyrra kva rkisstjrnin a jafnviri sknargjalda fyrir ennan hp rynni ekki lengur til Hskla slands, heldur gti rki rstafa fnu eins og a vildi. Hva hefur etta fr me sr?

  1. Trlausir (flk "utan trflaga) f ekki a njta sknargjalda til flags sem eir kunna a tilheyra og greia v hrri skatta en tra flk.
  2. Trlaust flk sem greiir skatt, tekur tt v a greia trflgunum sknargjald fyrir melimi trflaganna sem eru me tekjur undir skattleysismrkum. Trlaust flk vinnu er v skylda til a hjlpa vi vihald og uppbyggingu trflaga mean eirra flag fr ekki a njta neins.

Ltum aeins tlurnar essari tflu sem g gat fengi hj Hagstofu slands:

hagst-08-11-gj

Tlur fr Hagstofu slands.

Taflan snir a 1. janar 2011 voru 77,64% (-1.54%) jkirkjunni en 4,42% (+1,17%) utan trflaga. stan fyrir v a fjldi eirra sem greia sknargjld (194 s) er hrri en fjldi flks 18 ra og eldri (186 s) jkirkjunni, er s a sknargjld eru miu vi 16 ra og eldri.

Hversu margir m maur tla a su lgtekjuflk ea btum rkisins meal jkirkjuflks? a er langtum strri tala en sem nemur essum 4,4% sem eru utan trflaga, lklega um 15-20% flks (t.d. 8% atvinnulausir). a er v ljst a jafnviri sknargjalda trlausra fer allt a greia jkirkjunni sknargjld fyrir a flk sem greiir ekki skatt af msum orskum. Trlausir skattgreiendur eru v skyldair til a taka tt v a vihalda trflgum. eirrflega 300 meal eirra sem eru Simennt greia a auki anga flagsgjald (kr 4.400) til a reka flagi. a er lklegt a fleiri gtu komi til lis vi Simennt ef a a nyti smu kjara og trflgin hj rkinu, en ess sta f sirnir hmanistar a finna a eir su settir skr lgra en trair.

Getur etta kallast rttlti og jafnri? Er etta anda jafnaarstefnu? A vsu er ekki gert upp milli hskla lengur, en er a skrra a enginn hskli fi gildi sknargjalda trlausra?

samfelagssattmali

Skematsk mynd af eirri skipan mla (secular) sem tryggir jafnri.

essu jafnri arf a linna. a verur aeins gert me v a allir fi a sama og jkirkjan ea a sem skynsamlegra er, a tgjld rkisins til lfsskounarmla veri fr niur einn ltinn grunn, t.d. helming eirra sknargjalda sem n eru vi li og gildi jafnt fyrir au ll. Flagsleg forrttindi veri jfnu t a sama skapi. kvi um jkirkju teki t r stjrnarskr (en til ess arf jaratkvagreislu samkvmt 79. grein).

ma fyrra var lg fram ingslyktunartillaga um jafnri lfsskounarflag og n aprl 2011 var lg fram ingslyktunartillaga um askilna rkis og kirkju. etta eru fyrstu skrefin Alingi en n arf a spta lfana og koma essum mikilvgu rttltismlum verk. Ofrki hinnar evangelsk-lthersku kirkju arf a linna.


mbl.is Fkkar jkirkjunni
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband