Frsluflokkur: Hmanismi

"Ef vi sleppum hendinni af rtum okkar Biblunni..."?

vor sndi RV frttaskringatt umsjn Boga gstssonar sem fjallai um mis vandaml sem steja a ensku Biskupakirkjunni, en hn var til vi klofning Hinriks 8. fr Kalsku kirkjunni og uppkomu mtmlendahreyfingarinnar 16. ld. Englandi var ekki til evangelsk-ltersk grein lkt og Norurlndunum heldur srstk tgfa mtmlendatrar formi Biskupakirkjunnar.Enska Biskupakirkjan sr ekki neinn yfirbiskup og kvarar sn ml me ingum biskupa fr breska Samveldinu og greinum Biskupakirkjunnar Bandarkjunum og Afrku.

Biskupakirkjan hefur ekki fylgteins veleim endurbtum sem mtmlendakirkjur Norurlndum og Norvestur-Evrpu, hafa komi a nokkru leyti, t.d. varandi vgslu kvenna biskupsembtti og aukna stt vi samkynhneig. Bandarkjunum gerist a frjlslyndu noraustur fylki a samkynhneigur prestur var vgur til biskupdms ar af Biskupakirkjunni amersku. etta olli miklum skjlfta og deilum innan aljlega hlutans og var essu kaft mtmlt ingi eirra Bretlandi. Sumir biskuparnir kvu a sniganga ingi mtmlaskyni. Mikilar deilur uru innan Biskupakirkjunnar og voru skiptar skoanir. msir kirkjumelimir gerur akast a bandarska samkynhneiga biskupnum fundi og eir tju ngju sna me hann vitlum. Hvort a essir melimir eru hinir dmigeru veit g ekki, en ljst er a eir eiga stuning hj msum biskupum.

A mrgu leyti minnti etta mig vandragang og kirkjuingsdeilur innan slensku jkirkjunnar egar a urfti mikil tk til a f meirabkstafstraan hluta hennar til a slaka kreddu sinni gagnvart vgslu samkynhneigra para. a ml er ekki enn til lykta leitt v tgfa jkirkjunnar hjnabndum samkynhneigra sem "stafest samvist" er ekkert anna en mismunun. Bir stjrnarflokkarnir hafa s gegnum etta og samykktu sustu landsingum snum a lgin landinu skyldu kvea um eina hjnabandslggjf. Eftir a bi er a ganga fr IceSave mlinu, verur vonandi hgt a sna sr a ger laga um btt mannrttindi landinu.

Aftur a Biskupakirkjunni. Hvers vegna stta margir biskupar hennar og melimir sig ekki vi samkynhneigan biskup? egar grannt er skoa, snst mli um hva er siferislega rtt og rangt eirra huga. etta er sklabkardmi um muninn siferi byggu gufri og tr annars vegar og hins vegar mannviringu og skynsemi einni saman.

Skoum etta nnar:

Kirkjugestur Biskupakirkjunnar Englandi var spurur lits af frttamanni RV um essi ml:

kirkjugestur

Konan, sem augljslega er kristin lsti hyggjum snum og skoun: "Ef vi sleppum hendinni af rtum okkar Biblunni, hva stendur eftir? Bara skoanir flks.. og Biblan er mjg skr sambandi vi samkynhneig."

a arf ekki vitnanna vi um a konan, sem endurspeglar hyggjur biskupanna einnig, er hr a koma a kjarna ess mls og dregur fram tvo mjg mikilvga gufrilega punkta:

  1. "Bara skoanir flks.." Samkvmt kristinni kenningu eru skoanir Gus mikilvgari en skoanir flks og v er konan tr sinni tr. Ef i tri mr ekki, gluggi aeins Bibluna.
  2. "Og Biblan er mjg skr sambandi vi samkynhneig." Um etta standa reyndar talsverar deilur innan kristinna trflaga og utan. Flk sem tekur alla Bibluna alvarlega er flest sammla essari konu, en eir sem jafnan lta kristni sem nr eingngu or Jes Krists, eru snggir a benda a hann hafi ekki lti nein styggaryri falla gar samkynhneigra. Reyndar eru engin or um samkynhneig eignu Jes Biblunni, hvorki neikv n jv, annig a a erskiljanlegt a flk sem leitar til Biblunnar leit a leisgn um afstu gagnvart samkynhneig taki or Pls postula sem hina gildu kristnu afstu. Rmverjabrfi 1:26-28

ess vegna hefur Gu ofurselt [mennina] svvirilegum girndum. Bi hafa konur breytt elilegum mkum elileg, og eins hafa lka karlar htt elilegum mkum vi konur og brunni losta hver til annars, karlmenn frmdu skmm me karlmnnum og tku t sjlfum sr makleg mlagjld villu sinnar.

brfi Pls postula til Korintumanna segir (6:9-10):

Viti r ekki, a rangltir munu ekki Gus rki erfa? Villist ekki! Hvorki munu saurlfsmenn, n skurgoadrkendur, hrkarlar n kynvillingar, jfar n slnir, drykkjumenn, lastmlir n rningjar Gus rki erfa.

a fer v ekki milli mla a Pll postuli, sem mikinn hluta efnis Nja Testamentsins og einn helsti frumkvull kristninnar, telur samkynhneig svvirilega girnd, skmm, villu, kynvillu og saurlifna. Er v nokku elilegt a kristi flk sem vill taka or Biblunnar alvarlega og haga sr orinu samkvmt, skuli fordma samkynhneig? Eins og kristna konan hr a ofan spyr, stendur nokku anna eftir en "bara skoanir flks" ef ekki er fari eftir boun Gus samkvmt Pli postula Biblunni?

Dmi um samkynhneig er ekki hi eina sem snir a boun Biblunnar er skjn vi msar r hmansku ea heimspekilegu skoanir sem flest vestrn (sk. ruu lndin) jflg ntmans ahyllast. T.d. eru kvenrttindi, rttur til fstureyinga, rttur til a tra ekki Gu, rttur allra til frelsis yfir lkama snum (afnm rlahalds), mynd okkar af heiminum (ekki skpunarverk), traust lknisfri (ekki bnir ea kraftaverk), samviskufrelsi (laus vi erfasynd og helvti), sifri (t.d. nytjahyggjan), sfnun fjrs (frjls markaur)og fleira komin til vegna frjlsrar hugsunar bygga manngildi (hmanisma)h trarlgmlum.

a er raun gerlegt fyrir siaa manneskju ntmans a tla sr a fylgja Biblunni utan kveinna almennra grundvallaratria henni sem hvort e eru sammannleg, eins og:

  • Gvilji og hjlpsemi - krleikur. Gullna reglan. Setja sig spor annarra.
  • Sigra illt me gu (gengur ekki allt upp ). Sbr "mjklegt andsvar stvar bri, en meiandi or vekur reii" (Orskv. 15:1).
  • Gefa glaur (slla er a gefa en iggja)
  • Hgvr - enga fgirni, frekar andlega fjrsji.
  • Monta sig ekki af gverkum (ekki beint stefnan dag).
  • Gestrisni
  • Viring fyrir verkamnnum
  • Elska nungann - huga a hag annarra
  • Gefast ekki upp - bartta (Leiti og r muni finna).
  • Nota tmann viturlega
  • Minnast jninga bandingja - minnsti brurinn
  • Vira stjrnvld og a au hafi srstakt vald (gusrki nr v ekki yfir ll svi, sbr. "Gjalda keisaranum a sem keisarans er og Gui a sem Gus er")
  • reytast ekki a gera (rtt) gott, .e. olgi.
  • ruleysi - hafa ekki hyggjur af morgundeginum. Stismi Forn-Grikkja og Rmverja 1-2. aldar var hru heimspeki ruleysis og v var ruleysi ekkert ntt.
  • Lof barna eftirsknarvert. Barngska.
  • Miskunnsemi - ri misjfn Biblunni og talsver dmharka sumu.
  • Huga a bgstddum - ein af rsum frumkristninnar Rm, sem vann henni hve mest fylgi.
  • Heill hinum rttltu - rttltishungur.
  • Vera seinn til reii, .e. taumhald skapsmuna, en ekki tkst mrgumkristnum leitogum vel upp essu gegnum aldirnar.
  • Jafnri - "a rignir yfir rttlta sem ranglta" - dma ekki of hart. Aftur, talsverir misbrestir hafa ori essu.
  • Annar sns gefinn - "sll er s er afbrotin eru hulin".
  • Friur metinn - "slir eru friflytjendur". Aftur - mislegt sem boai ea rttltti str .
  • Vira eignartt - " skalt ekki stela".
  • Vira lf
  • Vira lofor um trsemi vi maka

essi listi snir e.t.v. best af hverju kristi sigi er auugt af msu gu og hefur lifa af gegnum aldirnar, en egar jkva leibeiningu ritningarinnar skortir ea a or hennar eru hreinlega andst ntma hugmyndum okkar um mannviringu, jafnrtti, jafnri, einstaklingsfrelsi og siferilegar kvaranir flknum siferilegum litamlum (fstureyingar, lknardrp, kvaranir rttarkerfinu, refsingar og margt fleira), vandast mli verulega fyrir kristnar manneskjur.

strum knnunum (Gallup og Flagsvsindastofnun H) hrlendis hefur komi ljs a aeins 8-10% slendinga tra hinn gufrilega kjarna kristninnar (allt "gustali" eins og a er gjarnan kalla), eins og tr upprisun, meyfingunaea lf himnarki eftir dauann. a um 50% segjast vera kristnir og um 90% su skrir kristin trflg, virast samkvmt essu aeins um 8-10% sem nota bkstaf Biblunnar til a leibeina sr. Me rum orum; 9 af hverju 10 kristnum sfnuum (en 1/5 eirra sem skilgreina sig kristna), eru lklegir til a velja sr hin almennu siabo kristninnar ( listanum hr a ofan) samkvmt v sem hljmgrunn almennri skynsemi eirra og passar vi prfun vi raunveruleikann, frekar en a fylgja boun Biblunnar einu og llu sem ar er skrifa. Flestir kristnum sfnuum eru v a sem m segja "menningarlega" kristnir og fylgja raun bara taranda jflagsins heild og eigin dmgreind hva siferilega leibeiningu varar. etta er a mestu hmanskt vihorf, .e. a skynsemi og raunsi s a sem mestu skipti. Merkilegt er a etta passar einnig vi hina svoklluu Fjallru Jes ar sem hann tti a hafa sagt a krleikurinn s tr og von fremri. Hin hmanska tgfa er s a velviljinn s lykilatrii siferinu og saman me frelsi, mannviringu og sambyrg.

a er v margt lkt me kristni og hmanisma, en gustrin hefur "yfirbyggingu" sem manngildishyggjan sr ekki rf fyrir ea tilgang me. kristni er siferi tskrt me v a a komi fr yfirvaldinu "Drottni almttugum, skapara himins og jarar" og arfnast a v ekki eiginlegs rkstunings. Sem betur fer eru mrg hin almennu siabo kristninnar gtu samrmi vi skynsemishyggju hmanismans og almenna raunhyggju jflaginu, en egar siabo kristninnar gera a ekki (t.d. varandi samkynhneig), vandast mli, vegna upprunans. Eins og kirkjugesturinn hr a ofan segir, standa bara eftir "skoanir flksins". a er ekkert grn fyrir hinn sanntraa og leggja nkvm or Drottins til hliar og fylgja tlkun hinna frjlslyndu (menningarlega kristnu) um a Jes hefi vilja slaka mlum nafni krleikans. Slkt myndar stra holu ryggis og tta um a kirkjan s a spillast. Hinn sanntrai (trir samkvmt bkstafnum) ekki ann valkost a hugsa siferisleg litaml t fr eigin skynsemi v sifri kristninnar byggir ekki rkleislu ea stefnumiari skoun (T.d. nytjahyggjan setur stefnuna hmrkun hamingjunnar) mlanna, heldur eingngu v a fylgja ori Gus eins og a er rita hinni heilgu ritningu.

Hinn sannkristni einstaklingur hefur v lst sig endalausa klemmu milli ora Gus og taranda samtmans sem kemst a nrri niurstu vegna sfelldrar endurskounar mla og run rkrunnar (hin vsindalega og skynsama nlgun). annig hefur kristnin ori a gefa bkstafinn (srtkar leibeiningar ritninganna) smm saman upp btinn vegna rstings fr hmanskri run, srstaklega vestrnum jflgum. etta gerist me eftirfarandi mti:

  • Kirkjan segir a Biblan hafi veri rangtlku. T.d. Pll postuli tali ekki fyrir munn kristinna mli samkynhneigra og almennur krleiksboskapur Jes s a sem gildi.
  • Kirkjan segir a kveinn hluti Biblunnar s rauninni lj ea lkingarml, sbr. skpunarsagan, sem af "sjlfsgu" tskri ekki run lfvera ea tilur mannsins. Samt htta eir ekki a ylja upp or eins og "skpunarverki" og "skapari himins og jarar".
  • Kirkjan segir a um ingarvillur s a ra, ea hreinlega breytir Biblunni undir yfirskyni "nrrar ingar" til a gera hana bolegri samtmanum. T.d. breyting persnufornfnum njustu "ingunni" til ess a hfa til beggja kynja, sta einungis karlmanna.
  • Kirkjan segir a Gamla Testamenti (sem er fullt af hinum reia, hefnigjarna Gui og msu ofbeldi) s hluti af gamalli arfleif en ekki raun (hin sibtta) kristni samkvmt Frelsaranum.
  • Kirkjan gefur eftir n srstakra tskringa.Stundum verur biskup a segja af sr ea annar trarleitogi nr yfirhndinni, til ess a breytingin ni gegn.

a er ljst a boorasifri (gufri: The Divine Command Theory) trarbraga gengur aldrei upp til lengdar. a er vissulega til mikillar einfldunar fyrir marga a eitthva s bara "banna af Gui" og annig urfi ekki a blanda neinum tilfinningum mli ea efast um hlutlgni eirra sem taka kvarnir skv. boorum Gus. Ef allir fara eftir lgmli Gusvirist ekki vera gert upp milli flks. helgast meali af v a uppskera verlaun himnum efsta degi. Hinn trai arf ekki a leita annars tilgangs fyrir v a gera rtt.

S essi gufrilega forsenda siferis samykkt lendum hins vegar vi alvarlegri versgn sem t.d. Forn-Grikkinn Skrates koma auga lngu ur en kristnin fddist. (Booranotkun trarbragavar ekki n nlinni kristninni) Ltum valkosti hins traa til tskringar siferi samkvmt boskap Biblunnar:

  1. Vi eigum a vera sannsgul v a gu fyrirskipar a. Sannsgli er v mgulega hvorki g n slm, heldur einungis rtt af v a gu setti fram boor um hana. Gu getur bi til boor eftir eigin vilja og gti v skipa flki a ljga. Lygin yri annig a dyg ef hn vri skipu af Gui. Getti Gus rur (eins og afstaa hans til samkynhneigar) og a a vera gott a sem hann boar hvort sem a a er sannsgli ea lygar. Me essu fellur hugmyndin um brigula "gsku Gus" v a gengur ekki upp a Gu s jafn lofsverur fyrir a fyrirskipa sannsgli ea lygar.
  2. Gu segir okkur a segir okkur a segja satt af v a a er rtt. Gu sem er alvitur veit a sannsgli er betri en fals og v eru kvaranir hans ekki har getta. Um hann m v segja a hann s gur. etta virist hafa leyst allan vanda gufrinnar en raun hafnar etta hinum gufrilega skilningi rttu og rngu. Me essu erum vi a segja a a s til mlikvari a hva s rtt og rangt h vilja Gus. a a gu viti ea sji a sannsgli er rttari en fals, er allt anna en a segja a hann geri hana rtta. annig a ef a vi viljum vita af hverju vi eigum a vera sannsgul, er ekki miki vit svarinu "af v a Gu skipar svo fyrir". a m spyrja fram; "af hverju skipar Gu svo fyrir".

Fr trarlegu sjnarmii er vart hgt a stta sig vi a boor Gus byggist getta og a gska Gus s ekki til staar (1) og v verur a fallast a til s mlikvari rtt og rangt, sem s hur vilja Gus (2). *

essi rkleisla snir a siferi byggt boorasifri (boorakenning) lendir andstu vi hugmyndina um gsku Gus (og dmgreind) og v er a gulaus mlikvari sem raun er vimii. etta hafa frgir gufringar (d.d. Tmas fr Aquino) viurkennt, en msir arir malda minn og sagt a samt komi Gu einhvern veginn inn a hva s rtt og rangt. Mli fer bara endalausa hringi. Rtt eins og a er ekki hgt a sna fram me neinum rkum a Gu s til, er ekki hgt a sna fram a me rkum a siferi geti byggt skipunum algs Gus.

Til ess a lifa af og falla ekki djpa n hj bum vestrnna ja arf kirkjan a fallast hinn gulega mlikvara gs og ills, rtts og rangs (veraldlegur mlikvari skynsemishyggju og manngildis) og nota r afsakanir (sj a ofan) sem hn hefur svo oft nota "sigrum" snum fr v a Upplsingin me hmanismanum tk a breyta heiminum fr miri 16. ld. Til ess a sundrast ekki og missa ekki alla fylgjendur sna arfkirkjan a fylgja hinum mralska taranda. Hn hefur sjaldnast sjlf tt frumkvi a breytingum v a lgml Gus Biblunnar um a hn s heilg festir kirkjuna kreddufestu og haldssemi. Bkstafurinn tapar v endanum, ellegar tapar kirkjan flkinu. esskonar eftirgjf verur v raun "sigur" kirkjunnar v a hn verur hmanskari og meira stt vi hinn almenna melim kjlfari.

a er v innbygg hrsni (ea siferileg mtsgn) kristni og eim trarbrgum sem byggja boorasiferi. egar boin og bnnin ganga ekki upp, er eim kasta burt til a halda vinsldir, lifibrau og vld yfir hugarfari og siferi flks. Sagan er jafnvel flsu og framfarirnar akkaar eingnguumbtaeli kristninnar, egar raun var kristnin a gefa eftir vegna runar hmansku siferi. (Sj m slkasguflsun inngangi Aalnmsskrr kristinfri, sifri og trarbragafri ar sem sagt er a siferisgildi jarinnar su upprunin r kristni en ekki minnst t.d. satr ea hmanska heimspeki. Sj gagnrni mna nnar hr) Forsendur siferis geta aldrei veri vegna "algs Gus" eins og hr hefur veri raki. hinum endurbtta siferiskjarna er san fram haldi a kla hann gufrilegum bningi me skrautlegum seremnum, fallegum trarbyggingum,bnum og fgru oragjlfi um skpunarverki og a Gu s krleikursem gi lfi ri tilgangi. fram er haldi uppi blekkingunni um a allt eigi upphaf Gui, rtt fyrir a hafa fallist anna raun. essum leiker san haldi uppi af rkinu.

n samflagsins, .e. melima sinna vri kristin kirkja lti anna en relt lfsskounarkerfi sem hugsanlega hafi msar framfarir a fra fyrstu1200 tbreislurin sn til jflaga sem skorti t.d. skipulega hjlp til bgstaddra menningu sna, en hefur um lei veri helsti dragbtur framfara (einstaka prestar gar undantekningar) og srstaklega sustu 800 r sn ea svo. vert ofan boskap eigin ritningu hefur hn safna grarlegum aui og situr llum srrttindum sem hn hefur afla sr eins og ormur gulli. Eins og listi hins ga boskaps kristninnar hr a ofan gefur til kynna hefur hn stula a msu gu, en a er kominn tmi til a ra okkur fram og yfirgefa hina rfu og mynduu hugmynd um "Gu" ar sem hn hjlpar okkur ekki til a vita muninn rttu og rngu.Fyrir jflg aburast me trarbrg ereins og a reyna a aka inn framtina me handbremsuna . Gushugmyndin er ekki bara rf, heldur er hn einnig til travala.

endanum eru a "bara skoanir flks" sem bera okkur inn framtina v a er raun ekkert "bara". Skoanir okkar, flksins,eru eindrmtasta eign okkar og vi urfum a halda flkjustiginu sem minnstu og sem flestum upplstum til a skapa betra lf. Vanmetum ekki hugann og a sem vi getum orka me velvilja og raunsi a leiarljsi!

Gar stundir og akkir fyrir a hafa olinmi til a lesa etta langa grein!

* Sj nnar bkinni Straumar og stefnur sifri, kafli 4; Eru trarbrg forsendur siferis, hf. James Rachels (. Jn Kalmannsson), Sifristofnun H og Hsklatgfan 1997.


Hi sammannlega og hamingjan - Dalai Lama, Barack Obama, A.H. Maslow og Aristteles

a er bi a vera athyglisvert a fylgjast me heimskn Dalai Lama og horfa a sjnvarpsefni sem bi RV og St 2 hafa boi upp um ennan merka mann. Hann er vel a eim heiri kominn sem Parsarbar eru n a veita honum.

vitali vi hann tti RV sagi Dalai Lama eftirfarandi (endursagt):

g [Dalai Lama] er ein manneskja af 6 milljrum sem byggja jrina. Mitt hlutverk essari r eDalai_Lama_RUVr:

  1. A last innri fri og hjartahlju. Sna samhyg (empathy)gagnvart ru flki. Vi erum flagsverur og hamingja okkar veltur miki v a gera vel vi ara.
  2. A vera bddisti.
  3. A rkta skyldur vi j mna, Tbet og a vera jinni Dalai Lama. Ef framtinni verur ekki rf fyrir stofnunina Dalai Lama fyrir Tbet verur hn lg af, annars ekki. g kve a ekki.

a viris fljti bragi a etta su sjlfsagir hlutir, en svo er ekki og viskan essum orum Dalai Lama felst fyrst og fremst v hver forgangsr essara atria er. Hann setur manneskjuna fremsta og ann mikilvga eiginleika a finna til samhygar og hjartahlju. Leitin a innri gildum, fri og stt vi ara er mikilvgust. ar eftir koma hans eigin trarbrg, bddisminn og loks skyldur hans sem Dalai Lama gagnvart Tbet. Hann skynjar a staa hans er ekki endilega eilf og snir aumkt og raunsi a hugsanlega verur ekki embtti Dalai Lama framtinni. Hann setur v velfer annarra fram fyrir rfina fyrir a vihalda v embtti sem hann gegnir. sagi Dalai Lama a mikilvgt vri a lta skynsemina ra llu v sem vi gerum.

bk sinni: "The Dalai Lama, A Policy of Kindness" Dalai Lama 1990 bls. 52, segir hann:

g tri a srhverju lagi samflagsins - fjlskyldunni, ttinni, jinni og jrinni - s lykillinn a hamingjurkari og rangursrkari heimi vxtur vntumykjunnar. Vi urfum ekki a vera tru og vi urfum ekki heldur a tra kvena hugmyndafri. a eina sem arf er a hvert okkar ri me sr okkar gu mannlegu eiginleika.

Anna sem er slandi (fyrir trarleitoga), er a hann viurkennir a fjrhagslegar arfir (ytri gildi)eru elilegar, en sama tma vill brna fyrir flki a a megi ekki vanrkja hin innri gildi, sem nausynleg eru til a last lfsfyllingu. Hugsa urfi allar kvaranir t fr stru samhengi hlutanna, ekki aeins eim fjrhagslegu.

etta er samrmi vi ann boskap sem Barack Obama forseti Bandarkjanna hefur flutt, en hann talar um a ekki urfi einungis a stoppa fjrlagagati heldur urfi ekki sur a leirtta "samhygarhallann" (empathy deficit) heiminum. Lykillinn a betri heimi er a setja okkur spor annarra. Sj umfjllun barttuvefnum change.org

Bandarski slfringurinn Abraham Harold Maslow (1908-1970) var ekktur fyrir kenningar snar svii hmanskrar slfri og varvalinn hmanisti rsins ri1967 Abraham_maslowafHmanistaflagi Amerku (Am. Hum. Assoc.). Hans ekktasta tillegg er kenningin um arfapramdann 800px-Maslow's_hierarchy_of_needs_svgsem lsir rfum hverrar manneskju 5 stigum ar sem fyrsta skrefi ltur a rfum lkamans fyrir fi og vatn, anna stigi rfin fyrir ryggi og hsaskjl, rija stigi rfin fyrir st og a tilheyra, fjra stigi rfin fyrir srstaka viringu og a afreka eitthva, og loks fimmta stigi a last lfsfyllingu (self-actualization, sjlf-raungervingu) gegnum siferilegan roska, getu til skpunar og lausnar vandamlum, stt vi stareyndir oghugsun nfordma. Mikilvgasta rfin s hin fimmta, en bi fjra og fimmta stigi lsa flki sem hugsa ekki sur um velfer annarra en sna eigin. Sari kennimenn hafa bent a essi run s ekki endilega til staar lfi flks, en hva sem v lur, er arfapramdi Maslows athyglisvert mdel til a skilja betur mismunandi sigkomulag manneskjunnar og e.t.v. hvar hamingjuna er a finna.

Forn-Grikkir; Skrates sagi: "Hi rannsakaa lf er ekki ess viri a lifa" og Aristteles sagi a hin vel grundaa manneskja sem rktai gfur snar tti mestan mguleikann hamingju.

fjallrunni Jess a hafa sagt a krleikurinn s trnni meiri. etta er raun a sem DalaiLama er a segja, en vandi kristninnar er a essi or Jeseru mtsgn vi margt anna sem stendur Biblunni. henni er treka v haldi fram a Gu s krleikurinn og aeins gegnum hann s elskan mguleg. Martin Luther (1483-1546), fair mtmlendatrarinnar sagi eitt sinn: "Tortma skal allri skynsemi r kristnu flki". Sem sagt manneskjan er ekki fr til a meta sjlf hva s henni fyrir bestu og allt urfi a skoast fyrst gegnum gleraugu trarinnar gu. Frjlslyndir mtmlendaprestar dag lifa eftir krleiksboinu og leyfa sr a nota skynsemina formi yfirlstrar manngildishyggju (t.d. Bjarni Karlson og Hjrtur Magni Jhannsson), en biskupar bor vi Karl Sigurbjrnson hafa tali manngildi og ru sem hann nefndi "undan ea eftir tmanum" og flutti Hallgrmskirkju 2. desember 2007, sagi hann:

Og egar Gui er thst r lfi manns og mannhyggjan er sett stall, vera a ekki frelsi og friurinn og lfi sem vi tekur, heldur helsi og hatri og dauinn. a stafestir ll reynsla.

rtt fyrir mis or Biblunni ar sem kristnir eru hvattir til a hugsa ekki, heldur treysta Gu, vilja kristnir menn gjarnan eigna sr einumskynsemina einnig og r framfarir sem vsindin og run flagslegs rttltis sem ttu sr sta me tilkomu Endurreisnarinnar (1450-1550)ogUpplsingarinnar (upp r 1650). Karl Sigurbjrnsson skrifai grein ess efnis sem hann nefndi "Sigur skynseminnar" 17. oktber 2006 og m lesa tru.is samt fjlmrgum andsvrum, m.a. fr Steindri Erlingssyni vsindasagnfringi. essari eignun slensku ltersku kirkjunnar sgulegum hrifum og siferisgildum, sr m.a. merki tlistun fagsins "Kristinfri,sifri og trarbragafri" aalnmsskr grunnsklanna fr 2007, v ar stendur inngangi fagsins (bls. 5) (og bls. 7 inngangi ngildandi aalnmskrr fr 14. febrar 2009):

Mikilvgur ttur uppeldismtunarinnar er sigisuppeldi. Srhvert jflag byggist kvenum grundvallargildum. Sklanum er tla a mila slkum gildum. slensku samflagi eiga essi gildi sr kristnar rtur. Ngir ar a nefna viringu einstaklingsins fyrir sjlfum sr og rum, fyrir mannrttindum og helgi mannlegs lfs, umhverfinu og llu lfi.

Taki eftir a engar arar rtur grundvallargildanna eru nefndar, svo sem satrin og manngildishyggjan (ea mannhyggjan), en hin sarnefnda braut smm saman aftur valdakerfi konunga og biskupa og tti mestan tt v a rttindi einstaklinga, hinna almennu borgara fengu a lta dagsins ljs. su slensku wikipediunnar um Endurreisnartmann m sj eftirfarandi umsgn um mannhyggjuna (hmanismann):

Ein mikilvgasta heimspeki tmabilsins var mannhyggjan ea „hmanisminn“ sem flst aukinni herslu mannlfi sta ess a lta heiminn fyrst og fremst fanga lei til handanlfs kristninnar.

Dalai Lama sagi a ll trarbrg heimsins hafi sr mguleika v a gefa af sr innri fri, en vntanlega gerist a ekki nema a hi sammannlega, samhygin og hjartahljan s sett fyrsta sti.

Jkvni Dalai Lama er adunarver og eflaust m finna sannleikskorn essari tlkun hans trarbrgunum, en v miur er alka markvisst a nota heybagga til a reka niur nagla vegg, eins og a styjast vi trarbrg sirnni kvrunartku, srstaklega eirrar flknu svii stjrnmla, heilbrigismla, viskipta, aljasamskiptaog laga- og rttarkerfis. Baggi hins arfa og heilbriga stru trarbrgum heimsins er a str a hinn sammannlegi kjarni samhygar og velvilja mannkynsinsverur oft tundan kvrunartku trarartt fyrir gan setning. (T.d. vanknun pfa notkun getnaarvarna).

Af llu essu flki m draga ann einfalda og hrifamikla lrdm a hin hugsandi manneskja (sbr. homo sapiens), sem metur samhyg og velvilja gagnvart samferarflki snu jrinni, st allra gilda, s s sem lkleguster til a vera hamingjusm og stula um lei a hamingju annarra. Hamingjan er lykillinn a frii og velfer ( vasta skilningi ess ors) heiminum og v urfum vi ll a lta byrgum augum til ess sem Dalai Lama setur fremst forgangsrunina.


mbl.is Dalai Lama heiraur Pars
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Mikil fjlgun hmanskra giftinga Skotlandi

nokkrum rum hefur fjldi hmanskra giftinga Skotlandi nrri nfaldast (fr 81 upp 710 fyrra)og eru n fjra algengasta form giftinga meal lfsskounarhpa ar, en borgaralegar giftingar n afskipta lfsskounarflaga eru algengastar ar. Karen Watts and Martin Reijns, at their Edinburgh Zoo wedding

Sagt er fr essu frtt BBC sunnudaginn 20. jl sastliinn. essi fjlgun gerist sama tma og giftingum fkkar heild hj trflugum.

Hr m lesa ara frtt um mli og heimskja hr vefsu skoskra hmanista, en eir hafa fengi samykkt lg Skotlandi ar sem eir mega ganga fr lagalegu hli giftingarinnar rtt eins og trflgin.v er ekki til a dreifa hrlendis.

Simennt, flag sirnna hmanista slandi hf formlega sna athafnajnustu 29. ma sastliinn og hafa athafnarstjrar flagsins strt tveimur giftingum og rjr til vibtar eru undirbningi nstu mnuum. etta fer rlega af sta en n efa mun vaxandi fjldi flks nta sr ennan mguleika framtinni.


Misnotkun trarhugtaksins af hinum traa

a er me lkindum hversu margir fara frjlslega me hugtaki tr og eru a srstaklega eir/r sem vilja halda uppi einhvers konar vrnum fyrir sna eigin tr, sem eir/r kalla sjaldan "barnatrin mn".

Dmigert er a heyra:

" ert ekki trlaus [vi trleysingja]. a eru allir trair innst inni!"

svipuum ntum var sagt eftir fyrri heimstyrjldina

"a eru engir trleysingjar skotgrfum!".

Alltbendir etta smu tt - a gera lti r vesalings trleysingjanum og koma v inn kollinn honum, hvort sem honum lkar betur ea verr, a hann er traur eftir sem ur. " ERT TRAUR og hana n!" Trleysinginn verur lkast til skelfingu lostinn ef hann trir essum me barnatrna og myndar sr a hinn trai tri v a hinn hvtskeggjai Fair himnum segi glahlakkalega "Ha ha sleppur ekki v trleysi er ekkihgt meal manna, ha ha ha.."

Hvlkur skortur sjlfstriathugun og lyktun! John Lennon sng: "myndi ykkur, heiminn n trarbraga - a er auvelt ef reynir!" J, a er auvelt og v auveldara eftir v sem maur athugar mli nnar.

Barnatr! Hva me fullorinsrin? Stenst barnatrin skoun fullroska manneskju sem kveur hva er satt og hva er tm myndun t fr gagnrnni skoun og elilegri krfu um a snnunarbyrin liggi hj eim sem kemur fram me hi lklega?

Vi erum ekki ll tru innst inni. Flk sem treystir skynsemina og skoanir sem reistar eru vel hugsuu mli hefur ekki faldar skoanir inn sr sem allt einu spretta t egar illa rar ea komist er hann virkilega krappann. Einn frgasti fjallagarpur sari tma, Joe Simpson tk a srstaklega fram kvikmyndinni "Touching the void" a egar hann l einn og yfirgefinn me broti hn djpri jkulsprungu, kom honum ekki til hugar a bija ri mtt um hjlp. Hann var trlaus fyrir essa rekraun, mean henni st og eftir. Sannfringu hans var ekki bifa essum efnum og annig er a me alla trleysingja sem eru a af vel hugsuu mli. Joe vissi a hann yri a treysta eigin rammleik og eyddi ekki tma snum a ba eftir kraftaverki.

Tr er tr almtti, ri mtt, gu ea go. Tr er ekki a a tilheyra trflagi ef a vikomandi trir ekki gufrina. Sumir eru a sem kalla m menningarlega kristnir/trair en tra ekki gu, upprisuna, heilagan anda, kraftaverk ea eilft lf. etta flk ylur fair vori og trarjtninguna eins og eim var kennt a ylja au sem brn, a mestu r tengslum vi innihald textans, en er snertingu vi flki kringum sig sem kyrjar af sama vana. Kunnugleikinn og tilfinning umeitthva sameiginlegt, samveruea a a tilheyra gefurhinum menningarlega kristna/traa ngilegan tilgang me essu llu saman. Svo rst hann/hn jafnvel trleysingjann og segir: " ertekki trlaus!"

Aftur hugtaki sannfring er vara og m nota um bi trarlegar og veraldlegar skoanir.

Hj samtkunum Atheist Alliance International er oft sagt:

"Guleysi er lyktun, ekki tr".

etta er nokkurn veginn allt sem arf a segja. Rtt eins og s lyktun a Jlasveinninn s bara hugarburur er guleysi/trleysi hi sama. Hn er bara ein lyktun af mrgum um hluti sem maur hefur ekki not fyrir og fyrirfinnast ekki raunveruleikanum ru vsi en hugmynd sem stjrnar ansi mrgu flki a miklu ea litlu leyti.

Hinn rmverski heimspekingur og stjrnmlamaur Lucius Annaeus Seneca (f. 4- d.65) sagi:

"Tr er talin af almenningi sem sannleikur, af hinum vitru sem fals og af valdsmnnum gagnleg".

Svei mr ef etta er bara ekki sannleikur va enn dag. slandi eru aeins um 20% ba sem segja sig "ekki tra" samkvmt knnun Gallup ri 2004, en Svj og Englandi eru essar tlur hrri. Skelfing hfum vi "gengi gtuna skammt fram um veg".

g hvet ig lesandi gur a hlusta, j virkilega hlusta innihald nstu messsu ea athafnar sem fer hj eirri kirkju sem tilheyrir og spyrja ig: etta virkilega erindi vi mig? Jtastg essu? Vil g a brn jtist essu? Hva kostar menningarleg kristni jarbi rlega? Vil g taka tt v? Eru arir valkostir?


Mikilvgt skref - fyrsta veraldlega tfrin vegum Simenntar

ann 9. ma sastliinn stri g fyrstu veraldlegu tfrinni vegum lfsskounarflagsins Simenntar. annig fetai g ftspor Jhanns Bjrnssonar sem hlt fyrstu veraldlegu giftinguna vegum flagsins september sastlinum. essir tveir viburir marka upphafi af njum flagslegum valkostum fyrir flk sem ahyllist ekki tr ri mtt. Ahfnum Simenntar er strt af athafnarstjrum (enska: celebrant, officiant) og r eru a flestu leyti sambrilegar kirkjulegum athfnum hva uppbyggingu varar. Efnistkin eru nnurv ekki er fari me ritningar, slma ea anna trarlegt innihald. Fari er me hugvekju v r geta j einnigveri veraldlegar. Tilgangur hugvekju er a vekja til umhugsunar og velta fyrir sr lfinu og tilverunni.

Eins og er Simennt ekkert hsni til a halda athafnir snar , annig a flagi arf a reia sig hsni sem reist hefur veri fyrir sameiginleg kirkjugarsgjld allra landsmanna. Bnhsinu Fossvogi ar sem tfrin var haldin er str viarkross endaveggnum en hann er viarlita og fellur inn bakgrunninn.Flki Simenntgerir srgrein fyrir v a au hsni sema mun eiga vl Hmansk minning - ljsm: Svanur Signstu rin vera ekki alltaf fullkomlega takt vi lfsskoun ess, ena pirrar sig ekki v. Aal atrii er a vera komin af sta me athafnir me v innihaldi sem samrmist lfsskoun hmanista.Flk allralfsskoana, trarlegra og veraldlegra arf a lifa stt saman landinu og sna hvort ru umburarlyndi. V urfum alltaf a minnast ess sem vi eigum sameiginlegt a vi deilum og skiptumst skounum einnig.

lok ma mun Simennt tilkynna formlega upphaf athafnarjnustu sinnar. undirbningi er kynningarefni formi bklinga og vibtarefni vi kynningarefni vefsu flagsins. S sem hr skrifar mun halda stutta kynningarfyrirlestrava umland framhaldinu.

Sex athafnarstjrar hafa fengi jlfun og skammt er a fyrstu nafngjfinniveristrt af einum eirra. vera fyrstu skrefin stigin llum fjrum klasssku flagslegu athfnum fjlskyldna hj Simennt. a ver vel v a essi skref eru stigin n ar sem Borgaraleg ferming Simenntar 20 ra afmli r.

sta ess a ekki tkst a bja upp veraldlegar/hmanskar nafngjafir, giftingar og tfarir fyrr er s a flagi vildi ekki rjka t slka jnustu n gs undirbnings. Fjrmagn hefur einnig skort ar sem flagi ntur ekki smu fyrirgreislu og trflg hj hinu opinbera vegna laga sem viurkenna aeins trarlegar lfsskoanir (lg um skrningu trflaga). fyrra fkk Simennt tvo myndarlega styrki fr einkaailum og hefur a veri mikil lyftistng.

fyrravor fkk flagi kennslu og jlfun fyrir verandi athafnarstjra hj kennara fr systursamtkum Simenntar, Human Etisk Forbund (HEF) Noregi. S asto var veitt keipis. g var svo skipaur umsjnarmaur jnustunnar og ess undirbnings sem nausynlegur var. Sastlii haust stti g rstefnu hj British Humanist Association um hmanskar/veraldlegar athafnir og var a mjg gagnlegt. Bi Normenn og Brtar hafa ratuga langa hef framkvmd essara athafna og eiga miki af bkmenntum um efni. Vefsu Simenntar var breytt til mikilla bta var Sigurur Hlm Gunnarson umsjnarmaur ess verkefnis. Allt kynningarefni um veraldlegar/hmanskar athafnir ar hefur veri uppfrt og er ar m.a. tskrt notkun orunum veraldlegur, hmanskur og borgaralegur, en a er ekki alveg sama hvernig au eru notu.

g vil akka Simennt a traust sem a hefur snt mr gegnum allt etta ferli og fjlskyldunni a Hlastekk fyrir a treysta okkur fyrir tfrinni. anna sinn braut hn bla sgu veraldlegra athafna (sonur eirra var fyrsta borgaralega fermingarhpnum 1989) me Simennt og er a kaflega mikils viri fyrir flagi og flk sem ahyllist smu lfsskoun slandi.Hmansk lfsmenning slandi bjarta framt fyrir sr.


mbl.is Fyrsta tfrin vegum Simenntar
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

In memoriam - Sir Edmund Hillary

Eg leyfi mer ad birta her tilvitnun i Sir Edmund Hillary af sidu humanista i Nyja Sjalandi.

Sir Edmund Hillary

image of Sir Edmund Hillary and Sherpa Tensing Norgay in Wellington August 11 1971

Sir Edmund Hillary and Sherpa Tensing (pictured in Wellington in 1971) were the first to climb Mount Everest in 1953. Hillary lived a life of philanthropic achievement and adventure. He died 11 January 2008

picture Reference No. EP/1971/3690/6A-F timeframes.natlib.govt.nz National Library of NZ

"There are many people who, when they're in a moment of danger, will resort to prayer and hope that God will get them out of this trouble. I've always had the feeling that to do that is a slightly sneaky way of doing things. If I've got myself into that situation, I always felt it's up to me to make the effort somehow to get myself out again and not to rely on some super-human human being who can just lift me out of this rather miserable situation.

That may be a slightly arrogant approach, but I still feel that in the end, it's up to us to meet our challenges and to overcome them." -Ed Hillary


Manngildi og siferi mannsins vegna er ng

prenttgfu Morgunblasins dag 30. desember bls 44, birtist eftir mig svargrein sem fer hr a nean. g sendi me greininni mynd sem Mbl birti ekki (lklega vegna plssvanda). Myndin verur v me hr en hn er tekin af Matthasi sgeirssyni og kann g honum akkir fyrir a leyfa birtinguna.

----

ann 21. okt. s.l. birtist svargrein Sigurar Plssonar fyrrverandi sknarprests jkirkjunnar vi grein minni fr 30. sept. „Hmanismi – lfsskoun til framtar“. a er ngjulegt a Sigurur tekur undir me mr um mikilvgi hmanismans, en hann skrifar hins vegar greinina til a mtmla v sem hann kallar a „[g] spyri saman guleysi og hmanisma“. Honum srnar greinilega a g nefni ekki einhverja trmenn sem jafnframt hafi veri mlssvarar hmanskra lfsgilda.

Sigurur segir: „A skilgreina hmanismann ea manngildisstefnuna fyrst og fremst sem gulaust lfsvihorf er flsun“. Hann vsar svo til ess a mannkynssgunni s „fjarri v a allar greinar [manngildisstefnunnar] hafni trarlegri sn tilveruna“.


Fyrst vil g nefna a hvergi umrddri grein sagi g a kristnir gtu ekki tileinka sr hmansk gildi ea hefu ekki gert a fyrr ldum. Hins vegar hafa ekki nema rfir trarleitogar veri forsvari fyrir manngildishyggju og miklu oftar barist gegn straumum frelsis og manngildis. annig var a me trfrelsi, askilna rkisvalds og dmsvalds fr kirkjunni, afnm rlahalds, kosningarrtt kvenna og n sast rttindi samkynhneigra.

Forysta jkirkjunnar hefur ekki enn tta sig fyllilega rkrttum ntmavihorfum gagnvart samkynhneig. Hn bari lengi vel hausnum vi stein aumkunarverri tilraun sinni til a halda bkstafinn og hvatti Alingi til ess a skera rttindi annarra trflaga til a taka sjlfsta kvrun um hjnavgslu samkynhneigra ar til nlega.


au aljasamtk sem s.l. 56 r hafa bori nafn hmanismans, International Humanist and Ethical Union (IHEU), hafna hindurvitnum og ..m. tr gui. Almennt egar tala eru um samtk hmanista og hmanisma er tt vi IHEU og ann hmanisma sem ar er haldi lofti. Simennt er aildarflag a eim. Hinn venjubundni hmanismi ntmans er trlaus og ar liggur mn skrskotun.


Vissulega hafa hmansk lfsvihorf veri til innan trarbraga og fyrstu hmanistar endurreisnarinnar eins og t.d. Desiderius Erasmus fr Rotterdam voru trair. eir fengu viurnefni hmanistar ri 1589 vegna ess a skrif eirra lgu meiri herslu frelsi mannsins en ur ekktist. eir grfu annig beint undan gudmleikanum og v skoraa valdi sem kirkjan hafi teki sr hugum og lkamlegu frelsi flks. jflg essa tma voru gegnsr af kristinni bkstafstr og a var vsun dauann a segja sig trlausan. Thomas Jefferson, sem var uppi um tveimur ldum sar var einarur gagnrnandi trarbraga og taldi a siferi vri ekki komi fr gudmi heldur elislgri dmgreind mannsins.


Sigurur sagi svo: „Gulaus lfsvihorf fddu ekki af sr manngildishugsjnina.“ essu er g algerlega sammla. Manngildishugsjnin hefur enga rf fyrir gushugmyndina og stendur algerlega sjlfst n hennar. a bi trair og trair hugsuir sgunnar hafi komi fram me hmanskar skoanir, byggu r ekki gufri ea trarlegum innblstri. au trarbrg sem dag teljast hfsm og skynsamari rum eru a vegna ess a au hafa fjarlgst nkvma tr or trarrita sinna og skili eftir ann kjarna sem hva helst samrmist hmanskum gildum og skynsemi. annig skiptir trin upprisuna og hina heilgu renningu kaflega litlu mli fyrir megin hluta kristinna slendinga. Samkvmt strri Gallup knnun sem var ger hrlendis ri 2004 tra aeins 8.1% v a eir fari til himna eftir sinn dnardag. Siferislegt, lagalegt og menningarlegt umhverfi okkar er fyrst og fremst hmanskt, .e. ur til frelsi mannsins, hugvits og mannar, en ekki trarlegrar nar eins og forysta jkirkjunnar bsnar vi hvert tkifri.


Svo hneykslaist Sigurur yfir v a g vogai mr a segja a hfsm trarbrg bi haginn fyrir hin fgafullu heittrarbrg. a er langt ml a fra fyrir v full rk en hr vil g nefna eitt dmi sem er okkur nrri. dgunum fr fram svokllu Bnaganga sem margir kristnir Baldur Freyr messartrarsfnuir stu a, ..m. jkirkjan. Gengi var niur Austurvll og bei um aukna kristinfri og trarlega starfsemi sklum. Aalskipuleggjandi gngunnar var maur sem vita er a talar mjg nirandi um samkynhneiga opinberlega. gngunni voru svo hermannaklddir karlar sem bru fna og yfirbrag gngunnar var v mjg jernislegt (sj mynd). mean forgngumaurinn predikai buu tttakendur t rmum lkt og fga-evangelistar gera Bandarkjunum (Sj grein Brynjlfs orvararsonarGengi gegn gleinni“ Mbl, 18.11.07 bls 50). Simennt, flag sirnna hmanista slandi hefur bei sklayfirvld undanfarin r a gta hins hlutlausa veraldlega grunns menntastofnunum landsins og gta annig mannrttinda barna, sem voru dmfest Mannrttindadmstli Evrpu sumar. sta ess a vira ennan dm er jkirkjan tilbin a ganga me fgatruum barttu fyrir auknum trarlegum afskiptum sklum. Hva segir etta manni um hmanisma jkirkjunnar og me hverjum hn stendur?


Hugsjnakona heiru

a var srlega ngjulegt a vera vistaddur veitingu hmanistaviurkenningar Simenntar 2007. Tatjana Latinovicer vel a heirinum komin enda mikil barttukona fyrir bttri stu nba og kvenna slandi og hefur sett jkvtt mark sitt jflagi au 13 r sem hn hefur veri hr. Verlaunin eru veitt fyrir framrskarandi starf gu mannrttinda slandi en hmanismi gengur einmitt t a a lifa eftir, varveita og framfylgja mannrttindum eins og eim er lst Mannrttindasttmlum Sameinuu janna og Evrpu.

Hope og Tatjana
Til hamingju Tatjana!
Sj nnari umfjllun essari vefsu Simenntar

mbl.is Tatjana Latinovic fkk hmanistaviurkenningu Simenntar
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Hmanismi - lfsskoun til framtar

Hr fer grein mn sem birtist i Mbl gr sunnud. 30. sept 07.:

Lfsskoanir okkar hafa djp hrif a hvernig okkur reiir af og hvernig lfshlaup okkar verur v samflagi sem vi bum . Uppgangur hmanskra siferishugmynda hefur ori til ess a miklar framfarir hafa ori mannrttindamlum va um heim og srstaklega hinum „vestrna“ hluta hans. Flk hefur losa sig undan kreddukenndum hugmyndum trarbraga, afvegaleiddrar jernishyggju og forrishyggju, sem lifi gu lfi gullldum kirkjulegra valda Evrpu. skora vald karlmanna hefur smm saman ori a vkja og strsti sigurinn vannst egar konur fengu kosningarrtt fyrri hluta 20. aldarinnar rtt fyrir mikla andstu kirkjudeilda og haldssamra stjrnmlaafla. Mismunun vegna kynttar ea kynhneigar hefur va mtt vkja en helst eru a trflg sem standa mti rtti samkynhneigra til a njta smu jflagsstu og arir heiminum.

hmanismanum felst heimsspekileg nttruhyggja (a lfi eigi sr nttrlegar skringar), skynsemishyggja (treysta vitrna getu okkar) og efahyggja, .e. a njar stahfingar ea tilgtur su ekki teknar tranlegar nema a r standist rkfrilega skoun og prfanir, t.d. me aferum vsindanna. Einn strsti sigur hmanskra hugsjna var stofnun Sameinuu janna (S) og ger mannrttindayfirlsingar eirra. Aljasamtk hmanista, International Humanist and Ethical Union (IHEU) hafa alla t starfa ni me S og a var fyrsti forseti aljaings IHEU, lffringurinn Julian Huxley sem var einnig fyrsti forseti menningar-, mennta- og vsindastofnunar S, UNESCO ri 1946. Einn ekktasti trleysingi og mannarsinni sustu aldar var Englendingurinn Bertrand Russell (1872-1970) sem hlaut Nbelsverlaunin bkmenntum ri 1950 fyrir skrif gu frlsrar hugsunar.

N tmum upplsingaflis og aljavingar er n sst a skynsemishyggju og hmanskum gildum me lmskri trarlegri innrtingu, „plitskt rttum“ yfirgangi bkstafstrarflks og uppgangi gervivsinda sem notfra sr glundroa ann sem fullngjandi raungreinakennsla og stundum vandaur frttaflutningur um vsindi og lknisfri hafa skapa hugum flks. Vegna essa hafa fjlmargir fylgjendur manngildissins og velferar hins lrislega samflags risi upp og komi saman meira mli sem hmanistar va um heim. kjlfar hryjuverkanna 11. september 2001 hafa fleiri gert sr grein fyrir v a a eru ekki aeins bkstafstrarmenn sem gna hmanskum gildum eins og mannrttindum heldur einnig hin svoklluu hfsmu trarbrg me v a vihalda grunninum a hinum trarlega og forneskjulega hugmyndaheimi eirra.

Margt flk er a vakna til vitundar um mikilvgi hmanismans, t.d. sem s lfsskoun sem er flugusta vopni gegn kgun kvenna va um heim. Fyrirlestar barttukonunnar Maryam Namazie dgunum bru ess glggt vitni. Smalski rithfundurinn, femnistinn og trleysinginn Ayaan Hirsi Ali benti einnig httuna af trarlega tengdu siferi sjnvarpi og blum nlega.

slandi hafa hmanistar tt sitt lfsskounarflag fr 1990 en a heitir Simennt, flag sirnna hmanista slandi. nsta ri borgaraleg (veraldleg) ferming 20 ra afmli og er a srstakt ngjuefni v nr 1000 ungmenni hafa hloti hmanska lfssn gegnum fermingarfrslu flagsins essum rum. a stefnir n mettttku afmlisrinu. Simennt ntur ekki eirra frinda a f flagsgjld formi "sknargjalda" innheimt og afhent af rkinu lkt og trflg slandi f, rtt fyrir a standa fyrir au gildi sem stula a hva mestri mannviringu, jafnrtti og bestu menntun allra landsmanna. g vil hvetja a flk sem telur sig vera hmanista a skr sig „utan trflaga“ skrifstofu jskrr og ganga til lis vi Simennt. Vefsa flagsins er www.sidmennt.is. etta er mikilvgt v hmanistar urfa a standa saman og verja og rkta gildi sn. Simennt arfnast ess a flk sem telur sig eiga samlei me hmanskum lfsgildum gangi til lis vi flagi til a stula a uppbyggingu veraldlegra valkosta vi flagslegar athafnir eins og tfarir, nefningar og giftingar. a er srstaklega ngjulegt a vetur mun Simennt bja upp jlfaa athafnarstjra fyrir veraldlegar tfarir fyrsta sinn. Tkum hndum saman.

Imagine - minnisvari um John Lennon

egar George Harrison d ri 2001, var minnisvarinn um John Lennon Central Park, skreyttur blmum og flk kom ar saman og sng lg eftir Harrison. a var eftirminnileg stund. essi mynd er fr eim sta ri 2004. Minnisvarinn "Imagine" vsar til samnefnds lags Lennons ar sem hann yrkir: "myndiykkur heiminn n trarbraga".


Tmamt: Simennt giftir fyrsta sinn

a gleur mig atilkynna hr a dag lagardaginn22. september verur broti bla sgusirnsog veraldlegshmanisma slandi.

Eftirfarandi frttatilkynning var send fr Simennt, flagi sirnna hmanista slandi dgunum tilefni ess a fyrsta sinn slandi verur par gefi saman hjnaband af athafnarstjra Simenntar.



ann 22. september vera gefin saman ___ og ___ kl 14:00 Frkirkjunni Reykjavk, af Jhanni Bjrnssyni athafnarstjra Simenntar. etta er fyrsta sinn sem veraldleg gifting fer fram vegum Simenntar, flags sirnna hmanista slandi og er hn haldin Frkirkjunni Reykjavk rtt fyrir a ekki s um trarlega athfn a ra.
Simennt er lfsskounarflag og hefur boi upp borgaralegar fermingar undanfarin 19 r. Flagi er n ann a tvkka jnustu sna og mun fljtlega bja upp veraldlegar giftingar og tfarir allt ri um kring. essar veraldlegu jnustur vi flagslegar athafnir fjldskyldunnar eru gur valkostur fyrir flk sem telur sig trlaust, efahyggjuflk ea hmanista og eru rum vexti va um heim.

Pari mun f borgaralega giftingu hj sslumanni rtt fyrir hina veraldlegu hj Simennt.

g tskri etta og fleira Morgunvakt rsar 1 grmorgun stuttu vitali en g er fyrir nefnd hj Simennt sem sr um uppbyggingu veraldlegra athafna flagsins.

Sj einnig heimasu Simenntar


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband