Frsluflokkur: Lfsskoanir

tt til aukins jafnrttis og jafnris

a er fagnaarefni a n skuli vera unni a frumvarpi Innanrkisruneytinu sem miar a v a veraldleg lfsskounarflg fi smu jnustu fr rkinu og au trarlegu. Hva er annars lfsskounarflag?

Lfsskounarflag er a sem enskunni er kalla "life stance organization" og er flag sem hefur a a megin verkefni a fjalla um sifri og siferi og skapa kringum a sinn lfsmta ea menningu. a birtist aallega v a vegum slks flags fara fram hugvekjur og tmamtaathafnir fjlskyldna. Sum essi flg hafa einnig stefnur svii ekkingarfrinnar, stundum nefnt vi heimsmyndina og er ar skrasta dmi tskringar tilur heimsins og mannsins.

Hin trarlegu lfsskounarflg skja jafnan sifri sna a hluta ea alveg trarrit sem tskra vilja almttisins og stundum er einnig tra tskringar heimsmyndinni ar.

Hin veraldlegu lfsskounarflg skja aftur sifri sna aferir heimsspekinnar og run sem var sifri me skrifum hugsua upplsingarinnar og sar. Heimsmyndin byggist vsindalegri ekkingarfri.

Bi trarleg og veraldleg lfsskounarflg vilja gjarnan fagna hlutum saman og hafa snar athafnir, hugvekjur og htir sinn mta. lk su er ljst a arna eru smu vifangsefnin ferinni og v er hgt a setja au undir etta sama heiti: lfsskounarflg.

Rki raun ekki a veita skattf til essara prvatflaga, nema a jin hafi teki mli til rkilegrar umfjllunar og vilji veita einhvern sm grunnstyrk til eirra allra. a er of drt a reka rkissj til ess a vi frum a tdeila miklu f essa sjlfstu starfsemi sem er mikilvg en raun ekki neitt sem hinn sameiginlegi vettvangur arf a standa undir.

Fyrst a vi erum enn a bera arfleif einokunartrar sem heimtai beintengingu vi skattkerfi eftir a tundin var lg niur og fr tal arar srgreislur, arf a reyna a laga jafnvgi.

Eftirfarandi arf a gera:

1. Losa fornu einokunarkirkjuna (jkirkjuna) undan spenanum og htta launagreislum og veitingu srstyrkja til hennar (nema til a varveita viss menningarvermti). Gera upp "jaramli" eitt skipti fyrir ll.

2. Losa jina undan sknargjaldakerfinu (best)ea laga a eftirfarandi mta:

  • Brn su ekki skr sjlfkrafa lfsskounarflag mur
  • Fullveja einstaklingur (a lgmarki 16 ra) urfi a skr sig lfsskounarflag hafi vikomandi huga v. a megi haka vi a skattskrslunni ea skr sig jskr.
  • Sem fyrr a sknargjld mii aeins vi 16 ra (ea 18 ra) og eldri.
  • A sknargjld su aeins greidd egar skrur einstaklingur hefur ngar tekjur til a greia tekjuskatt, sem nr a minnsta kosti hlfri milljn krna yfir ri. (elilegt a t.d. sknargjald upp 10 s. kr. x12 mn, samtals 120 s kr s greitt egar heildarskatturinn rtt nr eirr upph. Meirihluti skattfs a fara ara arfari hluti.)
  • A sknargjald s ekki greitt fyrir einstaklinga sem lifa eingngu btum fr rkinu (fyrir utan ellilfeyri). Slkt sknargjald kmi aeins r vasa eirra sem greia skatta af eigin vinnu.
Smm saman er jin og strnmlamenn hennar a gefa essu meiri gaum og sj a nverandi fyrirkomulag er ori relt srrttindafyrirkomulag sem jnar bara trarlegu lfsskounarflgunum og sr lagi einu eirra, eirri fornu einokunarkirkju sem kallast jkirkja.
a er kominn tmi tiltekt og tdeilingu sleikipinnanna til allra barnanna. a er ljtt a skilja eftir tundan, segjum vi vi brnin og vi fullorna flki urfum a sna eim a vi sum virkilega til eftirbreytni.
Gar stundir.


mbl.is Jafna stu lfsskounarflaga
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Veraldlegar lfsskoanir skn

ann 6. jn 2011 geri Gallup opinberar helstu niurstur r sasta jarpls sem etta skipti innihlt einnig spurningar um lfsskoanir. Gallup kallar a reyndar trml v a lkt og me svo marga hefur fyrirtki ekki gert sr grein fyrir v a eir sem tra ekki hafa nafn yfir snar skoanir. Samheiti trarlegra og veraldlegra skoana um siferi erlfsskoanir(life stance). a snst ekki allt um tr.

Hr er helsta niurstaa knnunarinnar:

----

JARPLSINN

TRML

06.06.2011

Tr ri mttarvld, framhaldslf og himnarki/helvti

Meirihluti slendinga segist tra gu ea nnur ri mttarvld. Htt 13% aspurra tku ekki afstu til ess hvort eir tryu ri mttarvld ea ekki, en af eim sem tku afstu sgust rmlega sj af hverjum tu tra ri mttarvld mti tplega remur sem sgust ekki tra. (71% og 29% samkvmt grafi).

Niurstur sem hr birtast umtrml eru r netknnunCapacent Gallup geri dagana5.til19.ma2011.Heildarrtaksstr var 1.380 einstaklingar 16 ra ea eldri af llu landinu ogsvarhlutfall var57,7%. rtakinu voru einstaklingar valdir af handahfi r Vihorfahpi Capacent Gallup.

----

Mig langar n a bera saman essa niurstu vi dlti strri knnun sem var ger febrar-mars 2004 hj Capacent Gallup fyrir Biskupsstofu. eirri knnun voru 1428 endanlegu rtaki og fjldi svarenda 60.4% (862). Knnunin fr 2004 er v mjg svipu a str og knnunin r.

ur en g fer niursturnar fr 2004 arf g a setja tlurnar fr 2011 smu tlfrilegu framsetninguna, sem tekur tillit til eirra sem tku ekki afstu:

Ertu traur?

2011: 13% taka ekki afstu,61.8% segjast trair en25.2% segjast ekki tra ri mtt.

2004: 12.9% tku ekki afstu, 68.3% sgust trair en 18.8% sgust ekki tra ri mtt.

Reyndar kemur fram nkvmri skrslu me knnuninni 2004 a hpnum sem gaf ekki afgerandi svar var skipt kvena (11.5%) og tku ekki afstu (1.4%). (essi "tku ekki afstu" hpur var tekinn tfyrir prsentureikni niurstana en g hef reikna ann hp inn aftur hr). a eru samtals 12.9% annig a hlutfalli er nnast hi sama og nna 2011, sem g geri r fyrir a s essi sameinai hpur.

Hlutfall trara hefur v lkka r 68.3% 61.8% ea um - 6.5%

Hlutfall flks me veraldlega lfsskoun (tra ekki) hefur v hkka r 18.8% 25.2% ea + 6.4%

Ef a vi skiptum aftur yfir hlutfall af eim sem gfu kvei svar kemur t a:

2011: 71% tra ri mtt en 29% ekki.

2004: 78.5% tru ri mtt en 21.5% ekki.

Meal kveinna hefur truum fkka um 7.5% prsentustig en trlausum fjlga um 7.5%.

Hva segir etta okkur?

Mr snist a s run sem mr fannst a vri til staar kjlfar aukinnar umru um lfsskoanir, a tr ri mtt vri undanhaldi, s raunin. a er mlisvert a birta niurstur sjnvarpime einungis 71/29 prsentuvimiin v a au er endurtreikningur egar bi er a henda t eim kvenu (13%).

a eru ekki 71% jarinnar trair, heldur61.8% og25.2% eru trlausir, ekki 29%.

a er rttltanlegt a tala um kvena kjsendur knnunum um fylgi flokka v a a eru aeins eir kvenu sem munu ra um rslitin, en knnun sem essari um kvenar skoanir, er a ekki rttltanlegt (nema sem algert aukaatrii).

Aldursmunur

berandi er einnig a hpurinn undir 30 ra er vaxandi mli fylgjandi veraldlegri lfsskoun, ea 47.9% (55% kveinna) n en var um 29% (18-24 ra) ri 2004. etta er a gerast rtt fyrir aukna skn jkirkjunnar inn sklana sustu 20 r.

Kynjamunur

er merkilegt a bili milli kynjanna hva tr ea trleysi varar hefur stkka.

2004: konur tru 77% tilvika, voru trlausar 13% tilvika en 11% voru kvenar. (86.5 % kveinna tra)

2004: karlar tru 61% tilvika, voru trlausir 26% tilvika en 13% voru kvenir. (70.1% kveinna tra)

N hef g ekki tlur um hlutfall kveinna hj konum og krlum fyrir 2011 og ver a notast vi a hlutfall kveinna kvenna og karla sem var gefi upp.

2011: 84% kveinna kvenna eru traar. (74.8% ef 11% kvenna eru kvenar lkt og 2004, niur2.2%)

2011: 58% kveinna karla eru trair. (50.5% ef 13% karla eru kvenir lkt og 2004, niur 10.5%)

Af essu sst a meal eirra sem gefa kvei svar hefur truum konum fkka um 2.5 prsentustig, en truum krlum um 12.1 prsentustig. Munurinn milli kynjanna hefur aukist r 16.4 26 prsentustig.Aukning trleysis er v mun hraari hj krlum en konum slandi.

---

Af essum knnunum og tlum Hagstofunnar yfir smu r er ljst hvert stefnir. Truum fkkar og flki jkirkjunni hlutfallslega mest. Frkirkjusfnuirnir skja samkvmt skrslu Hagstofu byrjun aprl (fyrir ri 2010).

Trlausum fjlgar stugt og eru n um 1/4 jarinnar. Aeins 4.14% eru skr utan trflaga. Tp 50% ungra fullorinna (undir rtugu) ahyllist veraldlegar lfsskoanir. Elsta flki trir mest. Merkir etta a ungt flk veri einfaldlega tra egar a eldist ea er um raunverulega breytingu a ra. Hlutfall trlausra undir 30 ra fr hkkandi milli 2004 og 2011 annig a hr virist vera um raunverulega breytingu a ra.

Af eim 61.8% sem segjast vera trair vitum vi ekki hversu margir telja sig kristna, en ri 2004 voru a um 3/4 hlutar trara. Um 1/5 hluti trara sgust eiga sna persnulegu tr. Ef vi gefum okkur a hlutfall kristinna hafi ekki lkka a marki eru a (3/4 * 61.8%) aeins um 46% jarinnar sem telja sig kristna. Samt eru 77.6% hennar skr jkirkjuna.

Vihorfin eru a breytast frekar hratt en miki af flki sem trir ekki hinn kristna gu (ea engan gu) er samt skr jkirkjuna ea ara kristna sfnui. etta flk virist stta sig vi a hlusta kristna presta tala um gu sinn og frelsarann Jes n ess a tra . Liggja praktskar stur a baki? skeytingarleysi? tmaleysi? sjlfvirk skrning kornabarna trflag mur? Svrin eru eflaust mrg og eru efni ara grein.

g lt hr staar numi og vona a essi greining s lesendum hjlpleg.

---

PS: Vinsamlegast lti mig vita ef a i telji a einhverjar villur su essu.


sundir vitringa vakna

Formli:

g hef nr algerlega htt a blogga mbl.is en tla a gera nokkrar undantekningar v etta ri.

Blogg um lfsskoanir eru af einhverjum stum betur niur komin hr en t.d. Eyjunni. Kannski er a af v a raua letri fyrir ofan mig rithamnum sem segir:

"Bloggfrslan er alfari byrg skrifanda en endurspeglar ekki neinn htt skoanir ea afstu mbl.is og Morgunblasins.", sem gerir a meira krassandi a skrifa um essi ml hr.a er ljst af ratugalangri ritstjrnarstefnu og yfirbragi Morgunblasins a a er nnast hgri hnd jkirkjunnar.

Hins vegar m segja blainu til hrss a af og til hafa blaamenn ess fengi a birta hlutlgar frttir um trml. Aftur egar biskupar og prestar telja sig ney oger miki ml a verja kristina hafa eir jafnan fengi feitt plss blainu me opnum lesbkinni ea greinar birtar ritstjrnarsunni, nst hj pabba. Dmi um etta hrnnuust upp t.d. egar prfessor Richard Dawkins heimstti sland sumari 2006.

N hafa sundir slendinga vakna af jkirkjusvefninum langa. Nnar tilteki 5092 manns! g vil kalla etta flk vitringa ntmans. etta flk tekur a alvarlega egar a uppgtvar a leitogar eirrar kirkju sem a var skr sem mlga brn gera upp bak af silegum feluleik og yfirhylmingum kynferisofbeldi fyrrum biskups apparatsins.

etta flk hefur gert sr grein fyrir v a a ekki heima trarlegu lfsskounarflagi sem telur sig njta leisagnar ofurveru himnum um hva s rtt og rangt, krleikur ea illska, en getur leiinni ekki vali sr jarneska leitoga sem hafa brenglaa siferiskennd ea hugrekki til a koma fram me sannleikann.

etta flk hefur lklega vakna vi a a a ngir ekki a vera flagi sem er rkt af eignum, astu, fornri hef, fallegu lni, sngvum og hljmfgrum orgelum. a arf meira til, til ess a flag sem fjallar um siferi, s ess viri a bakka upp. ldi ket fallegum umbum er bara ldi ket og a lyktar langar leiir. a salta s me eim brotum bkinni ofmetnu sem brkleg eru, sleppur enginn vi lyktina. eir prestar sem bera gfu til a nota fyrst og fremst skynsemi sna frekar en bkstafinn, klri bakkann fyrir jkirkjuna, er a bara sem gegnstt plast utan um skemmdina.

nverandi fyrirkomulag

Skematsk skringarmynd af nverandi skipan mla.

Kirkja ea flag sem snir ekki meiri siferisroska en lti barn sem sr ekki t fyrir eigin arfir er sem eitra epli. jkirkjan situr forrttindum snum eins og ormur gulli. rtt fyrir a um 70% (Capacent 2009) almennra melima hennar hafi ann siferisstyrk a vilja slta hin elilegu hagsmunatengsl hennar vi rki, ks forystusveit hennar a hunsa ennan vilja og halda fram a verja rttlti me alls kyns rtubkarlist. Einn s svfnasti fyrirsltturinn er s a halda v fram a rki og kirkja su n egar askilin af v a jkirkjan hafi gert samning vi rki sem tryggi henni sjlfsti og eilfum greislum r rkiskassanum fyrir jarir sem hn fkk flestar gefins af landsmnnum fyrr ldum.

Fjldi flks er bara menningarlega tengt kirkjunni, en er anna hvort trlaust ea vissusinna (agnostic). v ykir gott a geta fengi jnustu hennar egar athafna er rf. essi tenging er n rf v a Simennt, flag sirnna hmanista hefur athafnarstjra snum snrum sem hjlpa flki a gera daginn sinn sem eftirminnilegastan.

raun eru bara um 8-10% jarinnar sem tra kjarna Kristinnar trar, .e. upprisu Jes, himnavistina og ara yfirnttru. Arir kirkjunni virast lta yfir sig ganga a etta s bara gosgn lkt og um inn og Seif. Merkilegt nokk ykir essu flki lagi a lta prest messa um essar ofurhetjur; reininguna og englana htlegustu stundum lfs sns. Heilinn er bara settur eitthvern d-d-da-da-da ham egar presturinn usar og fer me bnir, ritningalestur og blessanir. Fairvori og trarjtningin er svo ulin me lka "sannfringu" lkt og trans.Eins konar fing deyfingu skilningarvitanna og svfingu gagnrninnar hugsunar.

Sknargjaldakerfi er ekki einfld milun flagsgjalda heldur trarskattur

Mismununin sem er ltin vigangast me lgum og stjrnarskrrkvum er lagaleg, fjrhagsleg og flagsleg. jkirkjan ntur mikilla fjrhagslegra srkjara, lagalegrar verndunar og forrttinda agangi a rkisfjlmilum. Hin trflgin f sknargjld en veraldleg lfsskounarflg f ekkert.

eir sem tilheyra veraldlegum lfsskounarflgum (Aeins eitt hr starfandi: Simennt) eru skrir "utan trflaga", en ar eru lka sundir einstaklinga sem eru ekki neinum lfsskounarflgum.

fyrra kva rkisstjrnin a jafnviri sknargjalda fyrir ennan hp rynni ekki lengur til Hskla slands, heldur gti rki rstafa fnu eins og a vildi. Hva hefur etta fr me sr?

  1. Trlausir (flk "utan trflaga) f ekki a njta sknargjalda til flags sem eir kunna a tilheyra og greia v hrri skatta en tra flk.
  2. Trlaust flk sem greiir skatt, tekur tt v a greia trflgunum sknargjald fyrir melimi trflaganna sem eru me tekjur undir skattleysismrkum. Trlaust flk vinnu er v skylda til a hjlpa vi vihald og uppbyggingu trflaga mean eirra flag fr ekki a njta neins.

Ltum aeins tlurnar essari tflu sem g gat fengi hj Hagstofu slands:

hagst-08-11-gj

Tlur fr Hagstofu slands.

Taflan snir a 1. janar 2011 voru 77,64% (-1.54%) jkirkjunni en 4,42% (+1,17%) utan trflaga. stan fyrir v a fjldi eirra sem greia sknargjld (194 s) er hrri en fjldi flks 18 ra og eldri (186 s) jkirkjunni, er s a sknargjld eru miu vi 16 ra og eldri.

Hversu margir m maur tla a su lgtekjuflk ea btum rkisins meal jkirkjuflks? a er langtum strri tala en sem nemur essum 4,4% sem eru utan trflaga, lklega um 15-20% flks (t.d. 8% atvinnulausir). a er v ljst a jafnviri sknargjalda trlausra fer allt a greia jkirkjunni sknargjld fyrir a flk sem greiir ekki skatt af msum orskum. Trlausir skattgreiendur eru v skyldair til a taka tt v a vihalda trflgum. eirrflega 300 meal eirra sem eru Simennt greia a auki anga flagsgjald (kr 4.400) til a reka flagi. a er lklegt a fleiri gtu komi til lis vi Simennt ef a a nyti smu kjara og trflgin hj rkinu, en ess sta f sirnir hmanistar a finna a eir su settir skr lgra en trair.

Getur etta kallast rttlti og jafnri? Er etta anda jafnaarstefnu? A vsu er ekki gert upp milli hskla lengur, en er a skrra a enginn hskli fi gildi sknargjalda trlausra?

samfelagssattmali

Skematsk mynd af eirri skipan mla (secular) sem tryggir jafnri.

essu jafnri arf a linna. a verur aeins gert me v a allir fi a sama og jkirkjan ea a sem skynsamlegra er, a tgjld rkisins til lfsskounarmla veri fr niur einn ltinn grunn, t.d. helming eirra sknargjalda sem n eru vi li og gildi jafnt fyrir au ll. Flagsleg forrttindi veri jfnu t a sama skapi. kvi um jkirkju teki t r stjrnarskr (en til ess arf jaratkvagreislu samkvmt 79. grein).

ma fyrra var lg fram ingslyktunartillaga um jafnri lfsskounarflag og n aprl 2011 var lg fram ingslyktunartillaga um askilna rkis og kirkju. etta eru fyrstu skrefin Alingi en n arf a spta lfana og koma essum mikilvgu rttltismlum verk. Ofrki hinnar evangelsk-lthersku kirkju arf a linna.


mbl.is Fkkar jkirkjunni
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Fleyg or Helga Hseassonar

fyrradag fr tfr Helga Hseassonar (sem skrifai eignarfall nafns sns me remur essum "Hseasssonar") fram og var hn haldin veraldlegan mta anda manngildis.

Eftir a hafa kynnt mr mislegt a sem Helgi sagi og ritai eru a eftirfarandi or hans sem mr finnast einna best:

g reyni a nota glruna. g tri ekki v sem g get ekki fellt mig vi ea skili. g leitast vi a viurkenna takmrk mn og fer ekki a ba til skldskaparraugraut a bil sem g ekki skil tilverunni. Tr er forkastanlegt hugtak; g leitast vi a mynda mr skoun hverju og einu og haga mr samkvmt henni.

senn eru etta kaflega hgvr og rkrtt or. au lsa einnig miklum heiarleik hans og samkvmni. Helgi var maur ora sinna og lifi eftir sannfringu sinni. a og rautsegja hans eru mikilvgar dygir sem eru til eftirbreytni. Hinn mikli barttumaur er allur, en orin lifa.

---

Sj stuningsmannasu Fsbkinni


"Ef vi sleppum hendinni af rtum okkar Biblunni..."?

vor sndi RV frttaskringatt umsjn Boga gstssonar sem fjallai um mis vandaml sem steja a ensku Biskupakirkjunni, en hn var til vi klofning Hinriks 8. fr Kalsku kirkjunni og uppkomu mtmlendahreyfingarinnar 16. ld. Englandi var ekki til evangelsk-ltersk grein lkt og Norurlndunum heldur srstk tgfa mtmlendatrar formi Biskupakirkjunnar.Enska Biskupakirkjan sr ekki neinn yfirbiskup og kvarar sn ml me ingum biskupa fr breska Samveldinu og greinum Biskupakirkjunnar Bandarkjunum og Afrku.

Biskupakirkjan hefur ekki fylgteins veleim endurbtum sem mtmlendakirkjur Norurlndum og Norvestur-Evrpu, hafa komi a nokkru leyti, t.d. varandi vgslu kvenna biskupsembtti og aukna stt vi samkynhneig. Bandarkjunum gerist a frjlslyndu noraustur fylki a samkynhneigur prestur var vgur til biskupdms ar af Biskupakirkjunni amersku. etta olli miklum skjlfta og deilum innan aljlega hlutans og var essu kaft mtmlt ingi eirra Bretlandi. Sumir biskuparnir kvu a sniganga ingi mtmlaskyni. Mikilar deilur uru innan Biskupakirkjunnar og voru skiptar skoanir. msir kirkjumelimir gerur akast a bandarska samkynhneiga biskupnum fundi og eir tju ngju sna me hann vitlum. Hvort a essir melimir eru hinir dmigeru veit g ekki, en ljst er a eir eiga stuning hj msum biskupum.

A mrgu leyti minnti etta mig vandragang og kirkjuingsdeilur innan slensku jkirkjunnar egar a urfti mikil tk til a f meirabkstafstraan hluta hennar til a slaka kreddu sinni gagnvart vgslu samkynhneigra para. a ml er ekki enn til lykta leitt v tgfa jkirkjunnar hjnabndum samkynhneigra sem "stafest samvist" er ekkert anna en mismunun. Bir stjrnarflokkarnir hafa s gegnum etta og samykktu sustu landsingum snum a lgin landinu skyldu kvea um eina hjnabandslggjf. Eftir a bi er a ganga fr IceSave mlinu, verur vonandi hgt a sna sr a ger laga um btt mannrttindi landinu.

Aftur a Biskupakirkjunni. Hvers vegna stta margir biskupar hennar og melimir sig ekki vi samkynhneigan biskup? egar grannt er skoa, snst mli um hva er siferislega rtt og rangt eirra huga. etta er sklabkardmi um muninn siferi byggu gufri og tr annars vegar og hins vegar mannviringu og skynsemi einni saman.

Skoum etta nnar:

Kirkjugestur Biskupakirkjunnar Englandi var spurur lits af frttamanni RV um essi ml:

kirkjugestur

Konan, sem augljslega er kristin lsti hyggjum snum og skoun: "Ef vi sleppum hendinni af rtum okkar Biblunni, hva stendur eftir? Bara skoanir flks.. og Biblan er mjg skr sambandi vi samkynhneig."

a arf ekki vitnanna vi um a konan, sem endurspeglar hyggjur biskupanna einnig, er hr a koma a kjarna ess mls og dregur fram tvo mjg mikilvga gufrilega punkta:

  1. "Bara skoanir flks.." Samkvmt kristinni kenningu eru skoanir Gus mikilvgari en skoanir flks og v er konan tr sinni tr. Ef i tri mr ekki, gluggi aeins Bibluna.
  2. "Og Biblan er mjg skr sambandi vi samkynhneig." Um etta standa reyndar talsverar deilur innan kristinna trflaga og utan. Flk sem tekur alla Bibluna alvarlega er flest sammla essari konu, en eir sem jafnan lta kristni sem nr eingngu or Jes Krists, eru snggir a benda a hann hafi ekki lti nein styggaryri falla gar samkynhneigra. Reyndar eru engin or um samkynhneig eignu Jes Biblunni, hvorki neikv n jv, annig a a erskiljanlegt a flk sem leitar til Biblunnar leit a leisgn um afstu gagnvart samkynhneig taki or Pls postula sem hina gildu kristnu afstu. Rmverjabrfi 1:26-28

ess vegna hefur Gu ofurselt [mennina] svvirilegum girndum. Bi hafa konur breytt elilegum mkum elileg, og eins hafa lka karlar htt elilegum mkum vi konur og brunni losta hver til annars, karlmenn frmdu skmm me karlmnnum og tku t sjlfum sr makleg mlagjld villu sinnar.

brfi Pls postula til Korintumanna segir (6:9-10):

Viti r ekki, a rangltir munu ekki Gus rki erfa? Villist ekki! Hvorki munu saurlfsmenn, n skurgoadrkendur, hrkarlar n kynvillingar, jfar n slnir, drykkjumenn, lastmlir n rningjar Gus rki erfa.

a fer v ekki milli mla a Pll postuli, sem mikinn hluta efnis Nja Testamentsins og einn helsti frumkvull kristninnar, telur samkynhneig svvirilega girnd, skmm, villu, kynvillu og saurlifna. Er v nokku elilegt a kristi flk sem vill taka or Biblunnar alvarlega og haga sr orinu samkvmt, skuli fordma samkynhneig? Eins og kristna konan hr a ofan spyr, stendur nokku anna eftir en "bara skoanir flks" ef ekki er fari eftir boun Gus samkvmt Pli postula Biblunni?

Dmi um samkynhneig er ekki hi eina sem snir a boun Biblunnar er skjn vi msar r hmansku ea heimspekilegu skoanir sem flest vestrn (sk. ruu lndin) jflg ntmans ahyllast. T.d. eru kvenrttindi, rttur til fstureyinga, rttur til a tra ekki Gu, rttur allra til frelsis yfir lkama snum (afnm rlahalds), mynd okkar af heiminum (ekki skpunarverk), traust lknisfri (ekki bnir ea kraftaverk), samviskufrelsi (laus vi erfasynd og helvti), sifri (t.d. nytjahyggjan), sfnun fjrs (frjls markaur)og fleira komin til vegna frjlsrar hugsunar bygga manngildi (hmanisma)h trarlgmlum.

a er raun gerlegt fyrir siaa manneskju ntmans a tla sr a fylgja Biblunni utan kveinna almennra grundvallaratria henni sem hvort e eru sammannleg, eins og:

  • Gvilji og hjlpsemi - krleikur. Gullna reglan. Setja sig spor annarra.
  • Sigra illt me gu (gengur ekki allt upp ). Sbr "mjklegt andsvar stvar bri, en meiandi or vekur reii" (Orskv. 15:1).
  • Gefa glaur (slla er a gefa en iggja)
  • Hgvr - enga fgirni, frekar andlega fjrsji.
  • Monta sig ekki af gverkum (ekki beint stefnan dag).
  • Gestrisni
  • Viring fyrir verkamnnum
  • Elska nungann - huga a hag annarra
  • Gefast ekki upp - bartta (Leiti og r muni finna).
  • Nota tmann viturlega
  • Minnast jninga bandingja - minnsti brurinn
  • Vira stjrnvld og a au hafi srstakt vald (gusrki nr v ekki yfir ll svi, sbr. "Gjalda keisaranum a sem keisarans er og Gui a sem Gus er")
  • reytast ekki a gera (rtt) gott, .e. olgi.
  • ruleysi - hafa ekki hyggjur af morgundeginum. Stismi Forn-Grikkja og Rmverja 1-2. aldar var hru heimspeki ruleysis og v var ruleysi ekkert ntt.
  • Lof barna eftirsknarvert. Barngska.
  • Miskunnsemi - ri misjfn Biblunni og talsver dmharka sumu.
  • Huga a bgstddum - ein af rsum frumkristninnar Rm, sem vann henni hve mest fylgi.
  • Heill hinum rttltu - rttltishungur.
  • Vera seinn til reii, .e. taumhald skapsmuna, en ekki tkst mrgumkristnum leitogum vel upp essu gegnum aldirnar.
  • Jafnri - "a rignir yfir rttlta sem ranglta" - dma ekki of hart. Aftur, talsverir misbrestir hafa ori essu.
  • Annar sns gefinn - "sll er s er afbrotin eru hulin".
  • Friur metinn - "slir eru friflytjendur". Aftur - mislegt sem boai ea rttltti str .
  • Vira eignartt - " skalt ekki stela".
  • Vira lf
  • Vira lofor um trsemi vi maka

essi listi snir e.t.v. best af hverju kristi sigi er auugt af msu gu og hefur lifa af gegnum aldirnar, en egar jkva leibeiningu ritningarinnar skortir ea a or hennar eru hreinlega andst ntma hugmyndum okkar um mannviringu, jafnrtti, jafnri, einstaklingsfrelsi og siferilegar kvaranir flknum siferilegum litamlum (fstureyingar, lknardrp, kvaranir rttarkerfinu, refsingar og margt fleira), vandast mli verulega fyrir kristnar manneskjur.

strum knnunum (Gallup og Flagsvsindastofnun H) hrlendis hefur komi ljs a aeins 8-10% slendinga tra hinn gufrilega kjarna kristninnar (allt "gustali" eins og a er gjarnan kalla), eins og tr upprisun, meyfingunaea lf himnarki eftir dauann. a um 50% segjast vera kristnir og um 90% su skrir kristin trflg, virast samkvmt essu aeins um 8-10% sem nota bkstaf Biblunnar til a leibeina sr. Me rum orum; 9 af hverju 10 kristnum sfnuum (en 1/5 eirra sem skilgreina sig kristna), eru lklegir til a velja sr hin almennu siabo kristninnar ( listanum hr a ofan) samkvmt v sem hljmgrunn almennri skynsemi eirra og passar vi prfun vi raunveruleikann, frekar en a fylgja boun Biblunnar einu og llu sem ar er skrifa. Flestir kristnum sfnuum eru v a sem m segja "menningarlega" kristnir og fylgja raun bara taranda jflagsins heild og eigin dmgreind hva siferilega leibeiningu varar. etta er a mestu hmanskt vihorf, .e. a skynsemi og raunsi s a sem mestu skipti. Merkilegt er a etta passar einnig vi hina svoklluu Fjallru Jes ar sem hann tti a hafa sagt a krleikurinn s tr og von fremri. Hin hmanska tgfa er s a velviljinn s lykilatrii siferinu og saman me frelsi, mannviringu og sambyrg.

a er v margt lkt me kristni og hmanisma, en gustrin hefur "yfirbyggingu" sem manngildishyggjan sr ekki rf fyrir ea tilgang me. kristni er siferi tskrt me v a a komi fr yfirvaldinu "Drottni almttugum, skapara himins og jarar" og arfnast a v ekki eiginlegs rkstunings. Sem betur fer eru mrg hin almennu siabo kristninnar gtu samrmi vi skynsemishyggju hmanismans og almenna raunhyggju jflaginu, en egar siabo kristninnar gera a ekki (t.d. varandi samkynhneig), vandast mli, vegna upprunans. Eins og kirkjugesturinn hr a ofan segir, standa bara eftir "skoanir flksins". a er ekkert grn fyrir hinn sanntraa og leggja nkvm or Drottins til hliar og fylgja tlkun hinna frjlslyndu (menningarlega kristnu) um a Jes hefi vilja slaka mlum nafni krleikans. Slkt myndar stra holu ryggis og tta um a kirkjan s a spillast. Hinn sanntrai (trir samkvmt bkstafnum) ekki ann valkost a hugsa siferisleg litaml t fr eigin skynsemi v sifri kristninnar byggir ekki rkleislu ea stefnumiari skoun (T.d. nytjahyggjan setur stefnuna hmrkun hamingjunnar) mlanna, heldur eingngu v a fylgja ori Gus eins og a er rita hinni heilgu ritningu.

Hinn sannkristni einstaklingur hefur v lst sig endalausa klemmu milli ora Gus og taranda samtmans sem kemst a nrri niurstu vegna sfelldrar endurskounar mla og run rkrunnar (hin vsindalega og skynsama nlgun). annig hefur kristnin ori a gefa bkstafinn (srtkar leibeiningar ritninganna) smm saman upp btinn vegna rstings fr hmanskri run, srstaklega vestrnum jflgum. etta gerist me eftirfarandi mti:

  • Kirkjan segir a Biblan hafi veri rangtlku. T.d. Pll postuli tali ekki fyrir munn kristinna mli samkynhneigra og almennur krleiksboskapur Jes s a sem gildi.
  • Kirkjan segir a kveinn hluti Biblunnar s rauninni lj ea lkingarml, sbr. skpunarsagan, sem af "sjlfsgu" tskri ekki run lfvera ea tilur mannsins. Samt htta eir ekki a ylja upp or eins og "skpunarverki" og "skapari himins og jarar".
  • Kirkjan segir a um ingarvillur s a ra, ea hreinlega breytir Biblunni undir yfirskyni "nrrar ingar" til a gera hana bolegri samtmanum. T.d. breyting persnufornfnum njustu "ingunni" til ess a hfa til beggja kynja, sta einungis karlmanna.
  • Kirkjan segir a Gamla Testamenti (sem er fullt af hinum reia, hefnigjarna Gui og msu ofbeldi) s hluti af gamalli arfleif en ekki raun (hin sibtta) kristni samkvmt Frelsaranum.
  • Kirkjan gefur eftir n srstakra tskringa.Stundum verur biskup a segja af sr ea annar trarleitogi nr yfirhndinni, til ess a breytingin ni gegn.

a er ljst a boorasifri (gufri: The Divine Command Theory) trarbraga gengur aldrei upp til lengdar. a er vissulega til mikillar einfldunar fyrir marga a eitthva s bara "banna af Gui" og annig urfi ekki a blanda neinum tilfinningum mli ea efast um hlutlgni eirra sem taka kvarnir skv. boorum Gus. Ef allir fara eftir lgmli Gusvirist ekki vera gert upp milli flks. helgast meali af v a uppskera verlaun himnum efsta degi. Hinn trai arf ekki a leita annars tilgangs fyrir v a gera rtt.

S essi gufrilega forsenda siferis samykkt lendum hins vegar vi alvarlegri versgn sem t.d. Forn-Grikkinn Skrates koma auga lngu ur en kristnin fddist. (Booranotkun trarbragavar ekki n nlinni kristninni) Ltum valkosti hins traa til tskringar siferi samkvmt boskap Biblunnar:

  1. Vi eigum a vera sannsgul v a gu fyrirskipar a. Sannsgli er v mgulega hvorki g n slm, heldur einungis rtt af v a gu setti fram boor um hana. Gu getur bi til boor eftir eigin vilja og gti v skipa flki a ljga. Lygin yri annig a dyg ef hn vri skipu af Gui. Getti Gus rur (eins og afstaa hans til samkynhneigar) og a a vera gott a sem hann boar hvort sem a a er sannsgli ea lygar. Me essu fellur hugmyndin um brigula "gsku Gus" v a gengur ekki upp a Gu s jafn lofsverur fyrir a fyrirskipa sannsgli ea lygar.
  2. Gu segir okkur a segir okkur a segja satt af v a a er rtt. Gu sem er alvitur veit a sannsgli er betri en fals og v eru kvaranir hans ekki har getta. Um hann m v segja a hann s gur. etta virist hafa leyst allan vanda gufrinnar en raun hafnar etta hinum gufrilega skilningi rttu og rngu. Me essu erum vi a segja a a s til mlikvari a hva s rtt og rangt h vilja Gus. a a gu viti ea sji a sannsgli er rttari en fals, er allt anna en a segja a hann geri hana rtta. annig a ef a vi viljum vita af hverju vi eigum a vera sannsgul, er ekki miki vit svarinu "af v a Gu skipar svo fyrir". a m spyrja fram; "af hverju skipar Gu svo fyrir".

Fr trarlegu sjnarmii er vart hgt a stta sig vi a boor Gus byggist getta og a gska Gus s ekki til staar (1) og v verur a fallast a til s mlikvari rtt og rangt, sem s hur vilja Gus (2). *

essi rkleisla snir a siferi byggt boorasifri (boorakenning) lendir andstu vi hugmyndina um gsku Gus (og dmgreind) og v er a gulaus mlikvari sem raun er vimii. etta hafa frgir gufringar (d.d. Tmas fr Aquino) viurkennt, en msir arir malda minn og sagt a samt komi Gu einhvern veginn inn a hva s rtt og rangt. Mli fer bara endalausa hringi. Rtt eins og a er ekki hgt a sna fram me neinum rkum a Gu s til, er ekki hgt a sna fram a me rkum a siferi geti byggt skipunum algs Gus.

Til ess a lifa af og falla ekki djpa n hj bum vestrnna ja arf kirkjan a fallast hinn gulega mlikvara gs og ills, rtts og rangs (veraldlegur mlikvari skynsemishyggju og manngildis) og nota r afsakanir (sj a ofan) sem hn hefur svo oft nota "sigrum" snum fr v a Upplsingin me hmanismanum tk a breyta heiminum fr miri 16. ld. Til ess a sundrast ekki og missa ekki alla fylgjendur sna arfkirkjan a fylgja hinum mralska taranda. Hn hefur sjaldnast sjlf tt frumkvi a breytingum v a lgml Gus Biblunnar um a hn s heilg festir kirkjuna kreddufestu og haldssemi. Bkstafurinn tapar v endanum, ellegar tapar kirkjan flkinu. esskonar eftirgjf verur v raun "sigur" kirkjunnar v a hn verur hmanskari og meira stt vi hinn almenna melim kjlfari.

a er v innbygg hrsni (ea siferileg mtsgn) kristni og eim trarbrgum sem byggja boorasiferi. egar boin og bnnin ganga ekki upp, er eim kasta burt til a halda vinsldir, lifibrau og vld yfir hugarfari og siferi flks. Sagan er jafnvel flsu og framfarirnar akkaar eingnguumbtaeli kristninnar, egar raun var kristnin a gefa eftir vegna runar hmansku siferi. (Sj m slkasguflsun inngangi Aalnmsskrr kristinfri, sifri og trarbragafri ar sem sagt er a siferisgildi jarinnar su upprunin r kristni en ekki minnst t.d. satr ea hmanska heimspeki. Sj gagnrni mna nnar hr) Forsendur siferis geta aldrei veri vegna "algs Gus" eins og hr hefur veri raki. hinum endurbtta siferiskjarna er san fram haldi a kla hann gufrilegum bningi me skrautlegum seremnum, fallegum trarbyggingum,bnum og fgru oragjlfi um skpunarverki og a Gu s krleikursem gi lfi ri tilgangi. fram er haldi uppi blekkingunni um a allt eigi upphaf Gui, rtt fyrir a hafa fallist anna raun. essum leiker san haldi uppi af rkinu.

n samflagsins, .e. melima sinna vri kristin kirkja lti anna en relt lfsskounarkerfi sem hugsanlega hafi msar framfarir a fra fyrstu1200 tbreislurin sn til jflaga sem skorti t.d. skipulega hjlp til bgstaddra menningu sna, en hefur um lei veri helsti dragbtur framfara (einstaka prestar gar undantekningar) og srstaklega sustu 800 r sn ea svo. vert ofan boskap eigin ritningu hefur hn safna grarlegum aui og situr llum srrttindum sem hn hefur afla sr eins og ormur gulli. Eins og listi hins ga boskaps kristninnar hr a ofan gefur til kynna hefur hn stula a msu gu, en a er kominn tmi til a ra okkur fram og yfirgefa hina rfu og mynduu hugmynd um "Gu" ar sem hn hjlpar okkur ekki til a vita muninn rttu og rngu.Fyrir jflg aburast me trarbrg ereins og a reyna a aka inn framtina me handbremsuna . Gushugmyndin er ekki bara rf, heldur er hn einnig til travala.

endanum eru a "bara skoanir flks" sem bera okkur inn framtina v a er raun ekkert "bara". Skoanir okkar, flksins,eru eindrmtasta eign okkar og vi urfum a halda flkjustiginu sem minnstu og sem flestum upplstum til a skapa betra lf. Vanmetum ekki hugann og a sem vi getum orka me velvilja og raunsi a leiarljsi!

Gar stundir og akkir fyrir a hafa olinmi til a lesa etta langa grein!

* Sj nnar bkinni Straumar og stefnur sifri, kafli 4; Eru trarbrg forsendur siferis, hf. James Rachels (. Jn Kalmannsson), Sifristofnun H og Hsklatgfan 1997.


Sannir amerkanar eru enn til!

Hverjum ykir sinn fugl fagur og n hef g fundi fallegan amerskan rn sem talar undurfagra tnlist mn eyru. Hlusti kru! Hlusti!

Hmanistinn Pete Stark er fyrsti ingmaur Bandarkjanna til a lsa v yfir opinberlega a hann s gulaus. etta er greinilega hinn vnsti maur og amersk hetja sinni snnu mynd. Hann veit hva landsfeurnir, Thomas Jefferson og flagar ttu vi me askilnai rkis og kirkju. Verst a slensk stjrnvld hafa aldrei skili a fyllilega, en a er ekki ll von ti. ;-)

Eftir a hafa lesi um vibjsleg smdarmor Jrdanu (og Norurlndunum ar ur) og s kvenhatara og ofbeldisseggi snsku krimmamyndinni "Karlar sem hata konur", voru a Leifur Geir og Pete Stark sem bjrguu deginum.


Hreinn vibjur - og viurkenndur okkabt

Ml af essu tagi fylla mann hug og vibji yfir menningu sem getur lti svona smdarsvik og smdarmor last. a er eitthva miki a jflagi sem leggur a a jfnu a hlaupast undan rhag foreldra um a giftast manni eftir eirra vilja og a fyrirgera rtti snum til lfs. Fari allur postmodernismi (menningarleg afstishyggja siferi) fjandans til v svona hluti er aldrei hgt a rttlta. Fari essar teststernfnykjandi karlveldisbullur norur og niur, v verri verur ekki kgun kvenna en etta.

Lknir (karlmaur um rtugt) frj Jrdanu sem g kynntist New York srnmi mnu ar runum 1998 - 2001, sagi mr fr msum httum menningu sinni. Hann tskri a hann myndi ekki taka konu sna til baka rija sinn ef a hann myndi fyrirgefa henni tvisvar fyrir "misgjrir". rija skipti vri alger skilnaur og tti hn enga mguleika v a giftast aftur, hvorki honum n rum krlum. g lsti yfir undrun minni essu og sagi hann essi "gullnu" or sem g gleymi seint:

Mannrttindin eru gt en au eru ekki fyrir okkur

og hl svo vi af miklu sjlfsryggi. Hann eignaist skmmu sar stlku me konu sinni og sagi brosandi a fair hans hefi sagt:

gerir bara betur nst!

talai hann um hversu sraelsmenn vru slmir og hefu reki fur hans og fjlskylduna af landi eirra Palestnu. a vri ekki eirra val a vera Jrdanir n. g tti bgt me a vkna um augun, a eim efnum hefi hann mislegt til sns mls.

Vibjur! a er bara ekkert anna or betra um essi smnarlegu mor sem kennd eru vi heiur. Hvaa heiur?


mbl.is Myrti systur sna
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Nokkrar tilvitnanir til heiurs skynseminni

a er gott a orna sr stundum vi hnyttin ea skrp or flks sem vissi hva a sng, ekki sst n tmum egar rtt fyrir allt upplsingafli, vaa hindurvitnin og sjlfsblekkingarnarum allt. Hr fara nokkrar tilvitninar merka menn sgunnar.

Thomas Jefferson, 3. forseti Bandarkjanna er miklu upphaldi hj mr. Hann skrifai brfi einu til yngri manns sem hann var a gefa rleggingar:

Me djrfung skaltu draga efa jafnvel tilveru gus; v ef slkur er til, hltur hann a halda heiri notkun skynseminnar, frekar en a blinda hana metta.

Rithfundurinn George Bernard Shaw skrifai:

S stareynd a hinn trai s hamingjusamari en efahyggjumaurinn er engu nr lagi en s stareynd a drukkinn maurer hamingjusamari en s allsgi.

Strfringurin, heimspekingurinn, sagnfringurinn og nbelsverlaunahafinn Bertrand Russell sagi:

Eftirsknarverur er ekki viljinn til a tra, heldur lngunin til a finna t um hlutina, sem er alger andsta ess.

Hr er eitt snoturt fr Charles Darwin, sem tti 200 ra fingarafmli fyrr rinu:

g get ekki sannfrt sjlfan mig um a gviljaur og almttgur Gu hefi me hnnun skapa ... a a kettirskuli leika sr a msum.

Rokkarinn kunni og hfuglinn Frank Zappa sagi:

Munurinn trarbrgum (religions)og srtrarsfnuum (cults) rst af v hversu miklar fasteignir eir eiga.

g gef svo Benjamin Franklin einum af "landsferum" Bandarkjanna, sasta ori:

Eina leiin til a opna augun fyrir tr er a loka augum skynseminnar

Gar stundir!

Svanur


Hi sammannlega og hamingjan - Dalai Lama, Barack Obama, A.H. Maslow og Aristteles

a er bi a vera athyglisvert a fylgjast me heimskn Dalai Lama og horfa a sjnvarpsefni sem bi RV og St 2 hafa boi upp um ennan merka mann. Hann er vel a eim heiri kominn sem Parsarbar eru n a veita honum.

vitali vi hann tti RV sagi Dalai Lama eftirfarandi (endursagt):

g [Dalai Lama] er ein manneskja af 6 milljrum sem byggja jrina. Mitt hlutverk essari r eDalai_Lama_RUVr:

  1. A last innri fri og hjartahlju. Sna samhyg (empathy)gagnvart ru flki. Vi erum flagsverur og hamingja okkar veltur miki v a gera vel vi ara.
  2. A vera bddisti.
  3. A rkta skyldur vi j mna, Tbet og a vera jinni Dalai Lama. Ef framtinni verur ekki rf fyrir stofnunina Dalai Lama fyrir Tbet verur hn lg af, annars ekki. g kve a ekki.

a viris fljti bragi a etta su sjlfsagir hlutir, en svo er ekki og viskan essum orum Dalai Lama felst fyrst og fremst v hver forgangsr essara atria er. Hann setur manneskjuna fremsta og ann mikilvga eiginleika a finna til samhygar og hjartahlju. Leitin a innri gildum, fri og stt vi ara er mikilvgust. ar eftir koma hans eigin trarbrg, bddisminn og loks skyldur hans sem Dalai Lama gagnvart Tbet. Hann skynjar a staa hans er ekki endilega eilf og snir aumkt og raunsi a hugsanlega verur ekki embtti Dalai Lama framtinni. Hann setur v velfer annarra fram fyrir rfina fyrir a vihalda v embtti sem hann gegnir. sagi Dalai Lama a mikilvgt vri a lta skynsemina ra llu v sem vi gerum.

bk sinni: "The Dalai Lama, A Policy of Kindness" Dalai Lama 1990 bls. 52, segir hann:

g tri a srhverju lagi samflagsins - fjlskyldunni, ttinni, jinni og jrinni - s lykillinn a hamingjurkari og rangursrkari heimi vxtur vntumykjunnar. Vi urfum ekki a vera tru og vi urfum ekki heldur a tra kvena hugmyndafri. a eina sem arf er a hvert okkar ri me sr okkar gu mannlegu eiginleika.

Anna sem er slandi (fyrir trarleitoga), er a hann viurkennir a fjrhagslegar arfir (ytri gildi)eru elilegar, en sama tma vill brna fyrir flki a a megi ekki vanrkja hin innri gildi, sem nausynleg eru til a last lfsfyllingu. Hugsa urfi allar kvaranir t fr stru samhengi hlutanna, ekki aeins eim fjrhagslegu.

etta er samrmi vi ann boskap sem Barack Obama forseti Bandarkjanna hefur flutt, en hann talar um a ekki urfi einungis a stoppa fjrlagagati heldur urfi ekki sur a leirtta "samhygarhallann" (empathy deficit) heiminum. Lykillinn a betri heimi er a setja okkur spor annarra. Sj umfjllun barttuvefnum change.org

Bandarski slfringurinn Abraham Harold Maslow (1908-1970) var ekktur fyrir kenningar snar svii hmanskrar slfri og varvalinn hmanisti rsins ri1967 Abraham_maslowafHmanistaflagi Amerku (Am. Hum. Assoc.). Hans ekktasta tillegg er kenningin um arfapramdann 800px-Maslow's_hierarchy_of_needs_svgsem lsir rfum hverrar manneskju 5 stigum ar sem fyrsta skrefi ltur a rfum lkamans fyrir fi og vatn, anna stigi rfin fyrir ryggi og hsaskjl, rija stigi rfin fyrir st og a tilheyra, fjra stigi rfin fyrir srstaka viringu og a afreka eitthva, og loks fimmta stigi a last lfsfyllingu (self-actualization, sjlf-raungervingu) gegnum siferilegan roska, getu til skpunar og lausnar vandamlum, stt vi stareyndir oghugsun nfordma. Mikilvgasta rfin s hin fimmta, en bi fjra og fimmta stigi lsa flki sem hugsa ekki sur um velfer annarra en sna eigin. Sari kennimenn hafa bent a essi run s ekki endilega til staar lfi flks, en hva sem v lur, er arfapramdi Maslows athyglisvert mdel til a skilja betur mismunandi sigkomulag manneskjunnar og e.t.v. hvar hamingjuna er a finna.

Forn-Grikkir; Skrates sagi: "Hi rannsakaa lf er ekki ess viri a lifa" og Aristteles sagi a hin vel grundaa manneskja sem rktai gfur snar tti mestan mguleikann hamingju.

fjallrunni Jess a hafa sagt a krleikurinn s trnni meiri. etta er raun a sem DalaiLama er a segja, en vandi kristninnar er a essi or Jeseru mtsgn vi margt anna sem stendur Biblunni. henni er treka v haldi fram a Gu s krleikurinn og aeins gegnum hann s elskan mguleg. Martin Luther (1483-1546), fair mtmlendatrarinnar sagi eitt sinn: "Tortma skal allri skynsemi r kristnu flki". Sem sagt manneskjan er ekki fr til a meta sjlf hva s henni fyrir bestu og allt urfi a skoast fyrst gegnum gleraugu trarinnar gu. Frjlslyndir mtmlendaprestar dag lifa eftir krleiksboinu og leyfa sr a nota skynsemina formi yfirlstrar manngildishyggju (t.d. Bjarni Karlson og Hjrtur Magni Jhannsson), en biskupar bor vi Karl Sigurbjrnson hafa tali manngildi og ru sem hann nefndi "undan ea eftir tmanum" og flutti Hallgrmskirkju 2. desember 2007, sagi hann:

Og egar Gui er thst r lfi manns og mannhyggjan er sett stall, vera a ekki frelsi og friurinn og lfi sem vi tekur, heldur helsi og hatri og dauinn. a stafestir ll reynsla.

rtt fyrir mis or Biblunni ar sem kristnir eru hvattir til a hugsa ekki, heldur treysta Gu, vilja kristnir menn gjarnan eigna sr einumskynsemina einnig og r framfarir sem vsindin og run flagslegs rttltis sem ttu sr sta me tilkomu Endurreisnarinnar (1450-1550)ogUpplsingarinnar (upp r 1650). Karl Sigurbjrnsson skrifai grein ess efnis sem hann nefndi "Sigur skynseminnar" 17. oktber 2006 og m lesa tru.is samt fjlmrgum andsvrum, m.a. fr Steindri Erlingssyni vsindasagnfringi. essari eignun slensku ltersku kirkjunnar sgulegum hrifum og siferisgildum, sr m.a. merki tlistun fagsins "Kristinfri,sifri og trarbragafri" aalnmsskr grunnsklanna fr 2007, v ar stendur inngangi fagsins (bls. 5) (og bls. 7 inngangi ngildandi aalnmskrr fr 14. febrar 2009):

Mikilvgur ttur uppeldismtunarinnar er sigisuppeldi. Srhvert jflag byggist kvenum grundvallargildum. Sklanum er tla a mila slkum gildum. slensku samflagi eiga essi gildi sr kristnar rtur. Ngir ar a nefna viringu einstaklingsins fyrir sjlfum sr og rum, fyrir mannrttindum og helgi mannlegs lfs, umhverfinu og llu lfi.

Taki eftir a engar arar rtur grundvallargildanna eru nefndar, svo sem satrin og manngildishyggjan (ea mannhyggjan), en hin sarnefnda braut smm saman aftur valdakerfi konunga og biskupa og tti mestan tt v a rttindi einstaklinga, hinna almennu borgara fengu a lta dagsins ljs. su slensku wikipediunnar um Endurreisnartmann m sj eftirfarandi umsgn um mannhyggjuna (hmanismann):

Ein mikilvgasta heimspeki tmabilsins var mannhyggjan ea „hmanisminn“ sem flst aukinni herslu mannlfi sta ess a lta heiminn fyrst og fremst fanga lei til handanlfs kristninnar.

Dalai Lama sagi a ll trarbrg heimsins hafi sr mguleika v a gefa af sr innri fri, en vntanlega gerist a ekki nema a hi sammannlega, samhygin og hjartahljan s sett fyrsta sti.

Jkvni Dalai Lama er adunarver og eflaust m finna sannleikskorn essari tlkun hans trarbrgunum, en v miur er alka markvisst a nota heybagga til a reka niur nagla vegg, eins og a styjast vi trarbrg sirnni kvrunartku, srstaklega eirrar flknu svii stjrnmla, heilbrigismla, viskipta, aljasamskiptaog laga- og rttarkerfis. Baggi hins arfa og heilbriga stru trarbrgum heimsins er a str a hinn sammannlegi kjarni samhygar og velvilja mannkynsinsverur oft tundan kvrunartku trarartt fyrir gan setning. (T.d. vanknun pfa notkun getnaarvarna).

Af llu essu flki m draga ann einfalda og hrifamikla lrdm a hin hugsandi manneskja (sbr. homo sapiens), sem metur samhyg og velvilja gagnvart samferarflki snu jrinni, st allra gilda, s s sem lkleguster til a vera hamingjusm og stula um lei a hamingju annarra. Hamingjan er lykillinn a frii og velfer ( vasta skilningi ess ors) heiminum og v urfum vi ll a lta byrgum augum til ess sem Dalai Lama setur fremst forgangsrunina.


mbl.is Dalai Lama heiraur Pars
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

A loknum landsfundum - hjnabandslggjf og lfsskounarflg

Hjnabandslggjfin og samkynhneigir

Fyrst skulum vi skoa barttuna fyrir v a landinu rki aeins ein hjskaparlg, .e. a samkynhneigir veri ekki lengur mehndlair sem annars flokks egnar me v a kalla hjnaband eirra "stafesta samvist" .

a er gleilegtfr v a segja a Framsknarflokkurinn, Samfylkingin, Vinstri grnir og Sjlfstisflokkurinn hafa allir lykta a

  • Sameina eigi hjnabandslggjfina ein lg.

stefnuskr Frjlslynda flokksins er ekki rita srstaklega um etta en sagt almennri yfirlsingu a samkynhneigir eigi a njta smu mannrttinda og jafnrttis og arir (fann ekkert nrra vefsu eirra).

Samfylkingin lyktai til vibtar:

  • A flokkurinn skuli taka til vi a endurskoa hjnabandslgin varandi eli ess sem borgaraleg stofnun annig a hugsanlega eigi lagalegi hluti ess a vera alfari hndum sslumanna.

essi tillaga var sett dagskr hj Sjlfstismnnum en okkur er ekki kunnugt um afdrif hennar. msir gufringar flokknum andmltu henni hart spjallvef flokksins. Nokkrir gufringar Samfylkingunni andmltu essu einnig.

Jafnri lfsskounarflaga.

Leggja niur jkirkjuskipanina

Aeins Frjlslyndi flokkurinn hefur a stefnuskr sinni fr stofnun flokksins a stefna skuli a askilnai rkis og kirkju. Flokkurinn hefur lti unni a essu mikilvga mli, en formaur ess hafi sma tillgu ess efnis sem fkk ekki brautargengi Alingi t stjrnar Sjlfstisflokks og Framsknarflokks.

Strtindi!

Vinstri grnir lyktuu snu landsingi r a:

  • Stefna skuli a askilnai jkirkju og rkisvalds. Mikilvgt er a stula a vtkri stt jflaginu um samstarf rkis og trflaga.

eir eru n strsti stjrnmlaflokkurinn sem hefur sent fr sr lyktun um askilna jkirkju og rkisvalds.

nnur mikilvg ml lfsskoanafrelsis og jafnris

Vinstri grnir og Samfylkingin hafa samykkt landsfundum snum r, eftirfarandi:

  • Htta skal sjlfkrafa skrningu barna trflag mur
  • Veraldleg lfsskounarflg list smu lagaleg rttindi og au trarlegu. etta mun a a Simennt fi skrningu sem lfsskounarflag og fi a njta sknargjaldakerfis rkisins.
  • Vira beri rttindi foreldra til ess a ra traruppeldi barna sinna. Trbo ea trarlega starfsemi eigi v ekki a leyfa leik- ea grunnsklum.

Vinstri grnir lyktuu a auki:

  • Afnema skuli 125. grein almennra hegningarlaga um gulast. Samfylkingin beindi essari tillgu til framkvmdarstjrnar.

Samfylkingin kva a skoa nnar lg um helgidagafri og gulastslginhj framkvmdastjrn. Smuleiis var tillgu um a leggja niur 62. grein stjrnarskrrinnar um a hin evangelsk-lterska kirkja skuli vera jkirkja, vsa til framkvmdarstjrnar. Mli var tali of skammt komi umrunni til a greia um a atkvi, en finna mtti mrgum landsfundarfulltrum a mli tti hljmgrunn.

Hvorki Framsknarflokkurinn n Sjlfstisflokkurinn lyktuu um essi ml og eir hafa ekki lti fr sr arar yfirlsingar en a styja eigi vi jkirkjuna og nnur trflg. Ekkert minnst a laga urfi mismunun sem rkir ea viurkenna veraldleg lfsskounarflg.

Nju flokkarnir; Borgarahreyfingin (xO), Fullveldissinnar (xL) og Lrishreyfingin (xP), taka ekki afstu til essara mla enda yfirlst stofnair til a taka afmarkari strmlum.


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband