Sigur mannréttinda - dómurinn samantekinn

Hér ađ neđan er ţýđing mín og samantekt úr lengri enskri opinberri samantekt Mannréttindadómstóls Evrópu (ME) í máli fimm norskra foreldra gegn norska ríkinu.

Mannréttindadómstóll Evrópu (ME) í Strasbourg  kvađ upp sögulegan dóm í máli nokkurra norskra foreldra gegn norska ríkinu ţann 29. júní s.l.  Um var ađ rćđa 5 foreldra sem eru međlimir í félagi húmanista í Noregi (Human-Etisk Forbund) og börn ţeirra sem öll höfđu veriđ talin beitt misrétti vegna fyrirkomulags kennslu í kristinfrćđi, trúfrćđi og lífsskođunum (KRL – kristendomskunnskap med religions- og livsynsorientering) í norska skólakerfinu ađ mati foreldrana.  Mál ţessa 5 foreldra fyrir ME hefur stađiđ frá 20. febrúar 2002.  Máliđ hafđi heitiđ "Folgerř and Others v. Norway" og er hćgt ađ nálgast opinberu útgáfuna á ensku hér.

Niđurstađa

Dómstóllinn komst ađ ţeirri niđurstöđu ađ norska ríkiđ hefđi brotiđ á rétti foreldrana til ađ börn ţeirra fái tilhlýđilega menntun (lagagrein 2 í ákvćđi nr 1), fái notiđ fulls trú- og samviskufrelsis (lagagrein 9) og sé ekki mismunađ, (lagagrein 14) í tengslum viđ ţessa kennslu.  Ţessi dómur er í samrćmi viđ ályktun Mannréttindanefndar Sameinuđu Ţjóđanna 25. mars 2002 í máli annarra fjögurra foreldra  frá Noregi sem kćrđu norska ríkiđ fyrir ađ leyfa ţeim ekki ađ gefa börnunum fulla undanţágu frá námi í kristinfrćđi sem ţau töldu ekki nógu hlutlaust og skapa mismunun milli barna ţeirra og kristinna foreldra.  Í dómnum nú fyrir ME segir ađ ţrátt fyrir ađ markmiđ kennslulaga í Noregi frá 1998 hafi veriđ ađ tryggja góđa og fjölmenningarlega kennslu í Kristinfrćđi, öđrum trúarbrögđum og heimspeki hafi bćđi magn og gćđi kennsluefnis hallađ talsvert á önnur trúarbrögđ og heimspeki.   Illfćrt hafi veriđ fyrir foreldra ađ fylgjast međ ţví hvenćr kennt yrđi ţađ efni sem ţeim fannst ekki viđ hćfi fyrir börn sín og ţví hafi hin takmarkađa undanţága skv. lögunum frá kennslu í KRL ekki gagnast ţessu fólki.    Ţá kom fram ađ iđkun bćna, sálmasöngs, kirkjuţjónustu og trúarlegra skólaleikrita hafi fariđ fram og börnum ţessara foreldra var ekki fyllilega leyft ađ forđast slíkt ţví ţeim var gert skylt ađ vera viđstödd og horfa á.  Dómurinn taldi ađ undanţága međ áhorfi  uppfyllti ekki fyllilega rétt ţeirra til undanţágu ađ hluta.  Ađ auki var ţađ kveđiđ hreint út ađ „Noregur hefur ekki gćtt ţess nćgilega ađ upplýsingar og frćđsluefni ţađ sem námsefniđ innihélt vćri boriđ fram á hlutlausan, gagnrýninn og fjölmenningarlegan máta“ og uppfyllti ţví ekki skilyrđi lagagreinar 2, ákvćđis nr 1.

Túlkun

Dómur ţessi hlýtur ađ ţrýsta nú verulega á norsk stjórnvöld ađ endurskođa námsefni sitt í KRL og fćra til hlutlausari og gagnrýnni  vegu.  Siđmennt og fleiri ađilar hérlendis hafa bent á sams konar galla á íslensku námsefni í ţessum fögum og skort á fullkomnu hlutleysi í Námsskrá Grunnskóla, sem er nú í endurskođun.   Verulega skortir á jafnvćgi í námsefni yngri bekkjardeildana en ţađ kemst fyrst jafnvćgi á síđustu ţrjú ár skólaskyldunnar.  Ţá hefur Siđmennt og fleiri bent á ađ trúarlegar athafnir eins og bćnir, kirkjuferđir og trúarleg leikrit og söngvar fari ekki saman međ fjölmenningarlegu hlutleysi og ađskilnađi trúar og skóla.  Ţessu tengist einnig starfsemi Ţjóđkirkjunnar í nokkrum skólum međ svokallađri Vinaleiđ, sem getur ekki talist annađ en trúarleg starfsemi og íhlutun.  Ţađ er ljóst ađ dómur ME í máli ţessa 5 foreldra frá Noregi rennur stođum undir ţessa gagnrýni hér á landi.  Ţađ er von mín ađ stjórnvöld beiti sér fyrir ţví ađ bćta fyrirkomulag ţessa mála svo ekki ţurfi ađ koma til málareksturs gegn íslenska ríkinu einnig.

Niđurstađan er fagnađarefni og hafa ţćr fjölskyldur sem stóđu ađ málinu og félag húmanista í Noregi (Human-Etisk Forbund, HEF) fagnađ ađ ţví loknu.  Dómarar voru 17 í málinu og máliđ tók yfir 5 ár og ţví má ćtla ađ ţetta sé verulega vel ígrunduđ niđurstađa. Hér er mynd frá ţví ţegar sćkjendur málsins fengu fréttirnar.  Ég óska foreldrunum, HEF og öllum norđurlöndunum til hamingju međ ţessa niđurstöđu.

 Ađstandendur málsins fagna í Strasbourg

Fréttatilkynningu Siđmenntar má lesa í heild sinni hér.


mbl.is Mannréttindadómstóll gagnrýnir kristinfrćđikennslu
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

« Síđasta fćrsla | Nćsta fćrsla »

Athugasemdir

1 Smámynd: Ingólfur Ásgeir Jóhannesson

Athyglisverđar fréttir sem vonandi verđur tekiđ fullt mark á í menntamálaráđuneytinu. Ţetta er hins vegar spurning um eđli kristindómsfrćđslu en ekki magn. Ég hef haldiđ ţví fram ađ ţađ ţurfi ađ breyta kristinfrćđikennslunni í menningarsögu eins og búiđ er ađ breyta ásatrúnni í námsefninu.

Ingólfur Ásgeir Jóhannesson, 9.7.2007 kl. 08:28

2 Smámynd: Svanur Sigurbjörnsson

Sćll Ingólfur Ásgeir.

Ég er sammála ţér í ţví ađ eđli frćđslunar skipti mestu ţó svo auđvitađ verđi ađ stýra magninu líka. 

 Ég er einnig sammála ţér ađ hluta hvađ kristinfrćđikennsluna varđar.  Flest í Biblíunni í dag á lítiđ erindi til kristninnar eins og hún er stunduđ í dag en auđvitađ er ţađ kirkjunnar ađ ákveđa hvađ hún telur viđ hćfi í ţeim efnum.  Hver trúarflokkur og hvert lífsskođunarfélag getur lagt til viđ hlutlausa námsskrárnefnd hvađ viđkomandi félag telji sýna kenningu/skođun og út frá ţví getur nefndin útbúiđ námsefni til endurspeglunar og frćđslu en ekki bođunar.

Svanur Sigurbjörnsson, 9.7.2007 kl. 16:32

3 Smámynd: Margrét St Hafsteinsdóttir

Sćll Svanur. Athyglisvert ađ lesa ţetta og ég vona ađ breytingar verđi gerđar varđandi ţessi mál í skólum hérna. Trúbođ á alls ekki heima í skólum eđa ţá kristinfrćđi kennd í trúbođsstíl. Man hvađ strákunum mínum fannst leiđinlegt ađ fara í ţessar kirkjuferđir tengdar kristinfrćđinni í skóla. Verđur spennandi ađ sjá hvernig málin ţróast hérna eftir ţennan dóm Mannréttindadómstóls Evrópu.

P.s. er enn í fríi - bara ađ kíkja ađeins.  Kveđjur

Margrét St Hafsteinsdóttir, 10.7.2007 kl. 15:09

4 Smámynd: Svanur Sigurbjörnsson

Takk Margrét.  Já ég vona ađ ţetta eigi eftir ađ duga vel sem málgagn fyrir ţví ađ gera menntun á ţessum sviđum frćđilegri og ađ Ţjóđkirkjan hćtti ađ trođa sér inní skólana.  Ekkert trú- eđa lífsskođunarfélag á ađ hafa starfsemi í skólum ríkisins.

Hafđu ţađ gott í fríinu.  Ég tek mér einnig blogghlé :-)

Svanur Sigurbjörnsson, 11.7.2007 kl. 01:18

Bćta viđ athugasemd

Ekki er lengur hćgt ađ skrifa athugasemdir viđ fćrsluna, ţar sem tímamörk á athugasemdir eru liđin.

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband