Til varnar blusetningum og vsindalegum vermtum

Mivikudagskvldi 21. nvember s.l. hlt g fyrirlestur vegum Res Extensa, flags um hug og htterni, skju, nttrufrahsi H. Yfirskrift fyrirlestrarins var "Vsindi og nld - blusetningar ea blmadropar" og fjallai hann um rs naldarfranna vsindin og srstaklega blusetningar en a hefur bori v a foreldrar hrlendis afakki nmissetningar fyrir brn sn eim forsendum a eir telji r skalegar. g hef skoa essi ml talsvert og fann ekki neitt sem studdi essar skoanir. vert mti, er s gfurlega forvrn og heilsuvernd sem nmissetningar hafa skila, metanleg vermti sem vi eigum langlfi og heilsuryggi okkar miki a akka.

Hr a nean er hgt a hala niur Powerpoint sningarskjali af fyrirlestrinum en hann er um 40 glrur a lengd.

Kjror dagsins: "a er gott a hafa opinn huga en ekki svo opinn a heilinn detti t"

Strfringurinn og heimsspekingurinn William Kingdon Francis (1845-79, Englandi) skrifai:

“Ef g leyfi mr a tra hverju sem er grunni ngra snnunargagna, er ekki vst a str skai hljtist af eirri tr einni; hn gti reynst snn ea e.t.v. fengi g ekki tkifri til a koma henni framfri. g kemst ekki undan v eftir essi rangindi gegn mannflki, en a teljast autra. Httan gagnvart jflaginu er ekki aeins s a a tti a tra ranga hluti, sem er ngu slmt; heldur a a allt tti a vera autra og lta af v a prfa hluti og rannsaka; me eim afleiingum a sna v aftur til villimennsku”
William K Francis - Fyrirlestrar og ritgerir 1886


Skrr tengdar essari bloggfrslu:

Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 Smmynd: Svanur Sigurbjrnsson

Takk Dra

Svanur Sigurbjrnsson, 27.11.2007 kl. 00:18

2 Smmynd: Svanur Sigurbjrnsson

Sll Erlingur

Markmii er ekki a "hnta hmeopata" heldur gagnrna gervifri eirra. nefnir mis dmi af reynslu inni og annarra af lithimnulestri og nlarstungumen nefnir ftt sem er hgt a draga lyktanir af ar sem nkvmari upplsingar vantar. a mun ekki skipta mli v reynslusgur skipta endanum ekki mli hva vsindalegar niurstur varar. a arf rannsknir ar sem hlutlgs mats er gtt og fjldi tttakanda er ngur til a draga marktkar tlfrilegar niurstur af henni. a arf ekki mikla ekkingu til a giska smilega vel msa t.t.l. einfalda hluti ea vera heppinn og giska eitthva sem passar. annig getur lithimnulesari haft rtt fyrir sr einhver skipti en a sannar ekki a aferin hafi raunverulegt gildi ea traustan frigrunn. Hr er tilvitnun rannskn sem ger var til a kvara greiningarhfni nokkurra lithimnulesar

In 1979 Bernard Jensen and two other proponents failed a scientific test in which they examined photographs of the eyes of 143 persons in an attempt to determine which ones had kidney impairments. (Forty-eight had been diagnosed with a standard kidney function test, and the rest had normal function.) The three iridologists showed no statistically significant ability to detect which patients had kidney disease and which did not. One iridologist, for example, decided that 88% of the normal patients had kidney disease, while another judged that 74% of patients sick enough to need artificial kidney treatment were normal [3].

ennan texta a ofan m finna grein www.quackwatch.org en a er gur staur til a lesa um alls kyns kukl og hvernig maur ekkir a sundur fr snnum vsindum.

a er alls ekki ml "a linni hva varar hmpatana". Fri eirra eru algerlega t blinn og halda ekki vatni egar au eru skou rkfrilega ea me rannsknum. Ef telur ig geta mlt me slku t fr "reynslu inni og margra annarra" n frekari vsindalegs stunings ertu a gefa slmt fordmi og sna hversu autra ert og varinn gegn kukli. tbreisla og stuningur vi sannaar aferir sem lofa greiningum og lkningum er alvarlegt ml. v arf a linna. g hef ekki huga v a rna flk af starfi snu ea niurlgja en byrgarleysi heilbrigisfrum og misnotkun vsindum er ekki hgt a la. a er alltaf fall a uppgtva a maur hafi veri plataur uppr sknum og srt a viurkenna, en a tekur samt ekki byrgina af flki og rttltir ekki a horfa kukli n agera. g hvet ig Erlingur til a kynna r betur grunnatrii vsindalegrar aferar og r greinar sem eru quackwatch.com Bk- Svanur

Svanur Sigurbjrnsson, 27.11.2007 kl. 00:45

3 Smmynd: Svanur Sigurbjrnsson

Greinin sem g vitnai hr a ofan frslu 3 er hr og heitir "Iridology is nonsense" ea "Lithimnulesning er vla"!

Svanur Sigurbjrnsson, 27.11.2007 kl. 00:49

4 Smmynd: Svanur Sigurbjrnsson

Hr er mjg hugaver lesning fr mannisem heitir Joshua David Mather Sr, sem ttai sig v a hann hafi lti blekkjast og heitir "Jtning fyrrum lithimnulesara".

Svanur Sigurbjrnsson, 27.11.2007 kl. 00:58

5 Smmynd: Heia Mara Sigurardttir

akka fyrir mig, er stdd erlendri grundu en las gegnum glrurnar nar.

Heia Mara Sigurardttir, 27.11.2007 kl. 05:14

6 Smmynd: IGG

"a er gott a hafa opinn huga en ekki svo opinn a heilinn detti t"
Er etta vsindalegt? Er heillinn huganum? Hva er hugur? Getur hann opnast svo heilinn detti t? Hvar opnast hann og hvernig? Hver er vsindalega skringin? Ertu ekki binn a lesa of miki um kukl og naldarfri? Bara svona spyr! Me gri kveju.

IGG , 27.11.2007 kl. 10:50

7 Smmynd: Svanur Sigurbjrnsson

Velkomi Heia Mara. g kkti ferilskrnna na - margt athyglisvert sem hefur lti fr r og hugavert nm. Gangi r vel.

Svanur Sigurbjrnsson, 27.11.2007 kl. 16:23

8 Smmynd: Svanur Sigurbjrnsson

H IGG

"a er gott a hafa opinn huga en ekki svo opinn a heilinn detti t"

a er augljst a etta er myndlking, tlu til gamans en me eim boskap a a maur vilji hafa hugann opinn, .e. skoa alla hluti, eigi a ekki a merkja a maur gerist autra, samykki hvaa vlu sem er ea lti hafa sig a ffli. "..a heilinn detti t" er v lking fyrir v a maur lti misbja sr ea hafa hrif sig til hins verra. etta ltur a skynsemi, sem er j undirstaa vsinda a mrgu leyti.

Ertu a spyrja essara spurninga til a hanka mig einhverju ea tekuru essa setningu svo bkstaflega a urfir a spyrja "Hvar opnast hann og hvernig"? Mr finnst trlegt a gurfi a tskra etta.

tilefni af v tla g a segja anna svona sniugt:

"Gott er a sj alvruna bak vi grni en ekki einblna svo miki hana a heilinnrstist gulum rmum t r eyrunum" - SS '07

Svanur Sigurbjrnsson, 27.11.2007 kl. 16:50

9 identicon

Sll Svanur

Takk fyrir frlegt erindi mivikudaginn.

a sem var kannski frlegast var hins vegar r ranghugmyndir varandi muninn vsindum og kukli sem komu fram fyrirspurnartma fr flki (dlti um kuklara reyndar). En mr fannst standa ig vel a svara flki rkstuddan og yfirvegaan htt.

Kveja, Ragnar

Ragnar Bjrnsson (IP-tala skr) 27.11.2007 kl. 16:56

10 Smmynd: Svanur Sigurbjrnsson

Sll Ragnar

Takk.

J a er kveinn lrdmur v flginn a heyra hvernig flk er a hugsa um essa hluti og nausynlegt a halda umrunni gangandi.

Bestu kvejur - Svanur

Svanur Sigurbjrnsson, 27.11.2007 kl. 17:06

11 Smmynd: IGG

etta var n bara sm strni sprottin af v hva mr finnst stundum harkalegur mlflutningi num varandi a sem r fellur ekki en ekki vegna arfar a f skringu kjrori nu. Lifu heill.

IGG , 27.11.2007 kl. 17:25

12 Smmynd: Heia Mara Sigurardttir

J, krar akkir og smuleiis

Heia Mara Sigurardttir, 27.11.2007 kl. 21:51

13 Smmynd: Svanur Sigurbjrnsson

Sl IGG

Ok, strni metekin. a er stundum stutt milli kveni og hrku og flk skynjarmlflutning mismunandi vegu. Harkan er stundum bara a a sna fram alvru mla sem flk annars skynjar sem lttvg. Eflaust finnst sumum a t.d. harka a kalla flestar greinar grara "kukl". v miur s g a ekki jna tilgangi a kalla hlutina anna en eim nfnum sem lsa eim best. a kann a vera srt eyrum einhvers, en a er einnig srt mnum eyrumheyraeinhvernflokka t.d. hmeopatu,lithimnulestur ea vibragsfri (reflexology) sem "hefbundnar lkningar" egar r eru alls ekki neinar lkningar. Tilfinningar til ora og hugtaka skapast af eim skilningi sem maur leggur au. Konum var varpa fangelsi fyrir 100 rum vegna "lta" gtum ti egar r me "hrku og yfirgangi" krfust ess a f a kjsa eins og karlar. dag tti aftur harka og yfirgangur a neita eim um essi rttindi.

Svanur Sigurbjrnsson, 27.11.2007 kl. 23:21

14 Smmynd: IGG

Stutt milli kveni og hrku j? Ef til vill og ef til vill ekki. Fer trlega eftir v hver sklilgreiningin v er og hver setur fram, rtt eins og segir sjlfur. g hefi geta vali or af meiri nkvmni egar g talai um harkalegan mlflutning vegna ess a g var eiginlega me huga a mr fyndist stundum hj r skorta viringu fyrir skounum og afstu annarra varandi heilbrigismlin. g get veri r mjg sammla um margt og finnst nausynlegt a skilgreina og kryfja ll ml til mergjar eins og kostur er. En mr finnist g hafa gta innsn i margt er varar heilbrigi og ga heilsu geri g lka r fyrir v a g viti ekki allt og a eitt og anna eigi enn eftir a koma ljs og skrast hr eftir sem hinga til, lka svii vsindanna. En a er svo sem ekki mitt a fst um hvernig flytur ml itt en v lt g mr heyra hr a g hef teki eftir a hefur sagt a vildir gjarnan heyra gagnrni og a finnst mr mr viringarvert og allt of fttt. Vona bara a takir essu innleggi vel eins og a er meint. Me vinsemd.

IGG , 28.11.2007 kl. 00:39

15 Smmynd: Svanur Sigurbjrnsson

Sl IGG (af tknmyndinni a dma ertu kvenkyns)

Takk fyrir gagnrnina. ert mlefnaleg. segir:

"mr fyndist stundum hj r skorta viringu fyrir skounum og afstu annarra varandi heilbrigismlin"

Mli er a g ber ekki viringu fyrir llum skounum v g tel ekki allar skoanir rttar ea eiga rtt sr. T.d. fyrrgreindar kuklgreinar fallast undir slkar og grundvallast lit mitt lestri eirra eigin efni. g beri ekki viringu fyrir essum skounum ir a ekki a g vilji ea eigi a koma fram me viringu gagnvart v flki sem flytur essar skoanir. a a gti liti annig t, ar sem flk tekur jafnan persnulega egar skoanir sem eru eim krar eru gagnrndar umoralaust. annig hef g veri kallaur hrokafullur fyrir a gagnrna skoun menntakonu a taka birkisku fram yfir lsi hva heilsusamleg hrif varar.

g geri einnig r fyrir a g viti ekki allt. Hins vegar geri g r fyrir a s aili sem kemur fram me einhver fri ea tilgtu um lfheiminn og heilsu flks, taki sig snnunarbyrinaog fri fyrir mli snu haldbr rk og vsan ferli ea "mekanisma" sem stenst frilega skoun. a er ekki okkar a afsanna alls kyns stahfingar sem fleygt er fram og a er silaust a lofa greiningu og mefer bygga slkum gervifrum. essu liggur afstaa mn. Lka me vinsemd

Svanur Sigurbjrnsson, 28.11.2007 kl. 01:09

16 Smmynd: Arnar Plsson

Sll Svanur

Missti af erindinu, en naut ess a fletta gegnum glrurnar. Efni er mjg athyglisvert og nlgunin sem beitir skemmtileg. g hef einnig huga samspili vsinda og samflags, og hvers vegna sumt flk er tilbi a tra slri, persnulegum sgum og samsriskenningum. Sannfringin er jafnvel slk a flk fer a treysta slkt sem lkningu ea meferarrri. Sjlfur rissai g upp ltinn pistil um hvernig smskammtaflk teygir og togar hina vsindalegu afer, sem g byggi a hluta til grein r the Guardian eftir Ben Goldacre.

Haltu fram essari braut. Raunveruleikinn kemur ekkert til me a breytast, en samflagi virist urfa tult flk sem rifjar hann upp, og forar oss fr lfshttulegu bulli.

Arnar Plsson, 29.11.2007 kl. 09:23

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband